İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN HİPERMETİNSEL OKUMA SÜREÇLERİ

Ebubekir ÇAKMAK*,  Arif ALTUN**

Okumanın tanımı toplumu oluşturan bireylerin ortak katkılarıyla devamlı yenilenmekte ve yeniden anlamlandırılmaktadır (Altun, 2002). Bazı araştırmacılar tarafından matbaanın keşfi kadar önemli bir yenilik olarak düşünülen hipermetinler (Örn., Eisenstein, 1979), okuma alanında yaşanılan etkinin (ya da değişimin) en önemli işaretlerinden birisidir. Hipermetinler yapılarında bulundurdukları özellikler sayesinde, okuma yaşantılarımızı önemli ölçüde değiştirmektedir. Geleneksel metinlerde olduğu gibi hipermetinlerde de alfabeyle birlikte, resimler, grafikler ve ikonlar kullanılabilmekte; bu yeni ortamlarda bunların yanı sıra görsel ve işitsel medya türleri de (örn., sesler, videolar, animasyonlar) sunulabilmektedir. Basılı metinlerde farklı bilgi kümelerine ulaşmak için sayfa çevrilirken, hipermetinlerde sayfa çevirme yerine kelime, resim ya da animasyon şeklinde sunulan köprülere (linklere) tıklamak suretiyle (sözel ve sözel olmayan) bilgi kümeleri arasında geçişler sağlanabilmektedir.

Milli Eğitim Bakanlığı, bünyesinde ilköğretim okullarında, bilgisayar, yazıcı, televizyon, tepegöz ve bilgisayar yazılımlarının yer aldığı, internet erişimi bulunan Bilgi Teknolojisi sınıfları oluşturulmuştur. Oluşturulan bu sınıflara sağlanan donanımlarda kullanılacak eğitim yazılımlardan ve sunulan internet erişimi sayesinde öğrencilerin internet üzerinden elektronik bilgi kaynaklarına ulaşmaları ve faydalanmaları beklenmektedir. Bu durumda, önümüzdeki yıllar içerisinde eğitim öğretim ortamlarında elektronik metinlerin daha fazla yer alacağı ve bilgisayar ortamlarında gerek öğrencilerin gerekse öğretmenlerin hipermetinsel okuma süreçlerine daha fazla maruz kalacakları söylenebilir. Bu durumda, ilköğretim sınıflarından başlayarak, öğrencilerin bu ortamlarda okuma süreçlerinin nasıl olduğunu anlama gereksinimi bulunmaktadır.Dolayısıyla, bu çalışmanın amacı, ilköğretim öğrencilerinin hipermetinsel ortamlarda okuma süreçlerini incelemektir.

Genel anlamda hipermetinler dijital veya dijital hale dönüştürülmüş, doğrusal ve/veya doğrusal olmayan etkileşimli metinler olarak tanımlanmaktadır. Gelişen bilgi ve iletişim teknolojilerinin okuma kavramına yansıması olarak da ifade edilen hipermetinler, gerek gündelik yaşamda, gerekse eğitimsel anlamda karşı karşıya kaldığımız zengin okuma ortamlarıdır. Bu çalışmada, ilköğretim 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin hipermetinsel okuma süreçleri araştırılmıştır. Çalışmanın katılımcı grubu 5. ve 6. sınıfa devam eden 45 ilköğretim öğrencisinden oluşmaktadır. Öntest-Sontest Kontrol Gruplu desenlenmiş yarı deneysel tasarlanan bu çalışmada veriler üç farklı kaynaktan toplanmıştır. Bunlar; Hipermetinsel Yönelim Bozukluğu Ölçeği, Hatırlama Ölçüm Aracı ve Okuma Süreleri çizelgesidir. Verilerin analizi ile çalışma sonunda öğrencilerin, hipermetinsel okuma sürecinde kendilerini yönelimsiz olarak değil, kararsız olarak algıladıkları; kız ve erkek öğrencilerin yönelim bozukluğu algılarının benzer olduğu görülmüştür. Öğrencilerin hipermetinsel okuma ortamında harcadıkları zaman arttıkça okuduklarından daha fazla hatırladıkları ve şaşırma algılarının azaldığı tespit edilmiştir. Fakat okuma sürelerinin cinsiyete göre farklılaşmadığı görülmüştür.

*Arş. Gör., Abant İzzet Baysal Üniversitesi, İlköğretim Bölümü, cakmak_e@ibu.edu.tr

** Prof. Dr., Hacettepe Üniversitesi, BÖTE., altunar@hacettepe.edu.tr

Tam Metin:

http://193.140.216.63/200834EBUBEKYR%20ÇAKMAK.pdf

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: