ABD Dışişleri Bakanlığı İnsan Hakları Türkiye Ülke Raporu (2011)

ABD Dışileri Bakanlığı İnsan Hakları Türkiye ülke raporunda İnternet! (2011)

İfade ve basın özgürlüğüne hükümet müdahalesi: Ceza yasası ve terörle mücadele yasası, siyasi ve kültürel açıdan hassas konularda basın ve konuşma özgürlüğünü kısıtlayan çok çeşitli hükümler içermektedir.  Gazetecilerin, yazarların, Kürt entelektüellerin ve siyasi aktivistlerin tutuklanması ve yargılanması siyasi liderler tarafından yapılan, mahkumiyet getiren konuşmalarla birleşince ifade özgürlüğü üzerinde soğutucu bir etki yapmıştır. Yılsonunda, çoğu yasadışı kurumlarla bağlantıları olduğu suçlamasıyla ve terörle mücadele kapsamında 100’den fazla gazeteci yargılanarak hapsedilmişti.  Medya günlük olarak hükümet liderlerini ve politikalarını eleştirmeye devam etse ve pek çok durumda hükümete muhalif bir tavır benimsese de yasal takibattan kaçınmak için aydınlar, yazarlar, gazeteciler ve medya kuruluşları artan bir şekilde oto sansür uyguladıklarını bildirmişlerdir. Hükümet ve mahkemeler içeriğine göre çeşitli Web sitelerine erişimi sınırlandırmıştır.

İnternet Özgürlüğü

Hükümet internet üzerindeki kısıtlamalarını sürdürdü. İnternete ilişkin yasa, bir web sitesinin şu sekiz suçtan birini işlediğinden şüphe edilmesi durumunda hükümetin söz konusu siteye erişimi yasaklamasına izin vermekte: Atatürk’e hakaret, müstehcenlik, fuhuş, kumar, intihara teşvik, çocuklara yönelik cinsel taciz, uyuşturucu kullanımı ve sağlığa tehlikeli maddelere ilişkin suçlar. Bir savcı şikâyet üzerine veya kişisel gözlemler sonucunda bir hâkimden kurallara uymayan bir siteye erişimin yasaklanmasını talep edebilmekte veya çok acil bir durumda Telekomünikasyon Başkanlığı (TİB) yasağı uygulamaya koyabilmekte. Her iki durumda da hâkimin konu hakkında 24 saat içinde karar vermesi gerekmekte. Yasak kararının çıkmasının ardından internet hizmeti sağlayıcının (ISS) 24 saat içinde siteye erişimi engellemesi gerekmekte. Hâkim erişim engelini onaylamazsa savcının sitenin erişime açık olduğundan emin olması gerekmekte. ISS idarecileri yasal emre uymadığı takdirde altı aydan iki yıla kadar hapis cezası alabilmekte. Ayrıca, yasa gereğince bir kişi herhangi bir web sitesinin kişisel haklarını ihlal ettiğini düşündüğünde, TİB’den ISS’nin ihlal konusu içeriği kaldırma talimatı vermesini talep edebilmekte. Terörle mücadele yasası ve ceza yasasının diğer bölümleri de Web sitelerine erişimi engellemek için kullanılabilmekte.

Yıl sonunda erişimin engellendiği web sitelerinin sayısına dair resmi rakamlar bulunmuyordu. Ancak, internet özgürlüğü meseleleri üzerinde çalışan bir STÖ olan Engelliweb, ülkede 31 Ekim’e kadar 15595 siteye erişimin engellendiğini, bunun 2009’da bildirilen rakamlara göre çok büyük bir artış gösterdiğini belirtti. Bilgi teknolojileri kurumu (BTK) engellenen sitelerin yüzde 81’inin pornografik içeriğe sahip olduğunu bildirdi.

21 Eylül’de Ankara Ağır Ceza Mahkemesi welat.org, firatnews.org, medciwan.com gibi Kürtçe radyo  ve video yayını yapan 16 web sitesine erişimi engelledi.

2010 yılında TİB 6 Ağustos’ta TB, internet yasasının müstehcenlikle ilgili “hukuki değerlendirmesi” sonucunda mahkeme kararı olmaksızın Playboy dergisinin web sitesine erişimi yasakladı. Yasak yıl sonunda hâlâ yürürlükteydi.

BTK ülkede 25.850 internet kafe olduğunu bildirdi. İnternet kafeler özellikle gençler tarafından kullanılmaktadır.

İnternet yasası kapsamında, İnternet kafeler de dahil olmak üzere kitlesel kullanım olanağı sağlayanlar sadece yerel otoriteden merkezi yönetimi temsil eden resmi bir faaliyet belgesi aldıkları taktirde çalışabilirler. Hizmet sağlayıcıların TİB tarafından onaylanan filtreleme araçlarını kullanma ve dağıtmaları gerekmektedir. İzinsiz şekilde internet hizmeti sağlayanlar idari para cezalarıyla karşılaşırlar. İnternet aktivistleri Aralık ayı itibariyle Türkiye’deki internet kafelerde bir milyondan fazla web sitesine erişimin engellendiği bildirilmiştir. Birçok ana akım LGBTT örgütleri web siteleri bloke edilmiştir. Bunlar arasında Kaos GL haber portalı da vardır.

Hükümet ve üniversite binalarında internet erişiminde ek sınırlamalar getirilmiştir. 21 Eylül’de milletvekili Aylin Nazlıaka verdiği soru önergesinde Başbakana parlamento binasındaki internet bilgisayarlarında Lambada ve Kaos GL gibi LGBT sitelerine erişimin engellenmesini sormuştur. Her iki organizasyonda TİB tarafından yayımlanan “kara liste”de yer almaktaydı.

Ağustos ayında, zorunlu filtre uygulamasına karşı ulusal ve uluslar arası protestolardan sonra, hükümet internetin güvenli kullanım ilkeleri ve prensipleriyle ilgili bir düzenlemeyi tanıtmak üzere planı revize etti. Kasım ayında BTK “çocuk” ve “aile” olmak üzere iki tercih sunarak zorunlu olmayan filtre uygulamasını yürürlüğe koymuştur. Sivil toplum örgütleri, hem hükümetin İnternet’te çocuklar ve aile için neyin uygun olduğuna karar vermeye hükümetin katılımı ve siteleri engellemek için kullanılan kriterlerdeki şeffaflık eksikliğinden dolayı programı eleştirmeye devam etti.  Alternatif Bilişim Derneği, BTK’nın böyle bir karar verme hakkına sahip olmadığı iddiasıyla Danıştay’a yeni düzenleme aleyhine dava açtı.

Hükümet yetkilileri “milli güvenliği, toplum düzenini, sağlığını ve ahlakını” korumak veya bir suçu engellemek için internet kullanıcısının kayıtlarına nadir de olsa erişti. Polis bu tür bir girişimde bulunmadan önce, bir hâkimden ya da acil durumlarda “en yüksek idari merciden” izin almak zorunda ve genellikle uygulamada söz konusu izni aldı.

 

ABD Dışişleri Bakanlığı İnsan Hakları Türkiye Ülke Raporu (2011) için 2 cevap

  1. […] Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu adında Orwellesk bir hükümet kurumu var, Türkçe yerine doublespeak konuşuyorlar, biliyor muydunuz? BTK demişken, ABD Dışişleri’nin 2011 İnsan Hakları Türkiye Ülke Raporu’nda İnternet meselesi nasıl ele alınmış, Yeni Medya adlı leziz blogta özetlenmiş. […]

  2. […] Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu adında Orwellesk bir hükümet kurumu var, Türkçe yerine doublespeak konuşuyorlar, biliyor muydunuz? BTK demişken, ABD Dışişleri’nin 2011 İnsan Hakları Türkiye Ülke Raporu’nda İnternet meselesi nasıl ele alınmış, Yeni Medya adlı leziz blogta özetlenmiş. […]

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: