Türkiye’deki İnternet kullanan çocukları İnternet ortamında nasıl güvenli tutabileceğimiz konusunda yeni tavsiyeler

Basın bülteni 16.10.2012

EU Kids Online III, Avrupa Çevrimiçi Çocuklar Projesi III, ODTÜ

Türkiye’deki İnternet kullanan çocukları İnternet ortamında nasıl güvenli tutabileceğimiz konusunda yeni tavsiyeler

Çocukların İnternet güvenliği konusunda hap bir çözüm yok

Bu hafta Avrupa Komisyonu çocuklar için daha iyi bir İnternet nasıl oluşturulabilir konusunda Avrupa’daki ilgili paydaşlar ile görüşecek. Avrupa Çevrimiçi Çocuklar projesi araştırmacıları tarafından hazırlanan “Ulusal Görüşler (Perspectives)isimli yeni raporda uluslararası farklılıklara dikkat çekilmekte ve Türkiye için de özel tavsiyeler sunulmaktadır.  Türkiye için verilen önde gelen tavsiyeler ebeveynlerin ve özellikle annelerin İnternet kullanıcısı yapılıp, riskler konusunda bilgilendirilmesi/bilinçlendirilmesi ve çocukların İnternet risklerinden kendilerini nasıl koruyabilecekleri ile ilgili bilgilendirme çalışmalarının artırılması şeklinde ortaya konulmuştur

Türkiye Avrupa’daki diğer ülkeler arasında “Düşük kullanım, Biraz risk” grubundadır. Türkiye’de çocukların büyük çoğunluğu internet kullanırken, %36’sı günde 1 saatten fazla internet kullanmakta, %52’si internet’e evden bağlanırken, bir o kadarı da İnternet kafelerden İnternet’e erişim sağlamaktadır. Türkiye’deki çocuklar İnternet kullanım becerileri konusunda Avrupa’nın en gerisinde gelmektedir. Aileler yine İnternet kullanımı açısından Avrupa’nın en gerisindedir. Özellikle kadınların kullanım oranı %24 olup, Avrupa’daki kadınların kullanım oranının %82 olduğu düşünüldüğünde büyük bir farklılık olduğu göze çarpmaktadır. Türkiye’deki çocukların İnternet üzerinden risk durumlarıyla karşılaşma oranı düşük olsa da bu onların İnterneti az kullanıyor olmalarından kaynaklanmaktadır. Bulgulara göre Türkiye’deki aileler, Avrupa’dakilere göre çocuklarına İnternet’te yaşadıkları sorunlarla ilgili çok daha az seviyede yardım edebilmektedirler. Ayrıca, ev dışında İnternet kullanımının yüksek olması da bu desteği zorlaştırmaktadır.   Bu sonuçlar ışığında araştırmacılar şu tavsiyelerde bulunmaktadırlar;

 1.    Çocuklar İnternet riskleri konusunda pek çok kanal üzerinden bilinçlendirilmeli 2.    Çocukların bilinçli İnternet kullanımı için ev, okul ve ev dışı ortamlarda destek ve eğitim alabilecekleri bir sistem olmalı 3.    Ailelere teknik bilgi vermek kısa vadede zor olsa da, en azından internet’teki risklerin farkına varmalarını sağlayıcı destek yapıları oluşturulmalı 4.    Fatih projesinde dağıtılan tabletlere güvenli internet kullanımına yönelik içerikler ve etkileşimli programlar eklenmeli 5.    Türkiye Avrupa’daki farkındalık oluşturma kurumlarına katılarak, farkındalık merkezleri kurmalı ve ihtiyaç duyulan alanlarda bilinçlendirici eğitim ve seminer gibi programlar yürütülmeli, 6.    Bireylerin İnternet üzerinde yaşadıkları sorunlarla başa çıkabilmeleri için destek kanalları kurulmalıdır.

Yasaklama değil, bilinçlendirme gerekiyor!

EU Kids Online projesi tarafından yayınlanan rapora göre, sosyal ağ üyeliği 13 yaş sınırı gerektirirken, Türkiye’deki 13 yaş altı çocukların yarısından fazlası Facebook kullanmaktadır. Ayrıca, çocuklar Avrupa ortalamasından daha fazla şekilde özel bilgilerini (cep telefonu, ev adresi) herkesle paylaşmakta, İnternet kullanım becerileri açısından Avrupanın en düşük seviyesinde iken %85’e yakını bilgisayar konusunda çok şey bildiklerini iddia etmekte, annelerin %75’inden fazlası internet kullanmadıkları halde çocuklarına yeterince yardımcı olabildiklerini düşünmektedirler.  Burada hem çocuk hem de ailenin İnternet kullanımı konusunda kendilerine sahip oldukları bilgilerin ötesinde güvendikleri görülmektedir. Bu aşamada sadece güvenli olmayan İnternet sitelerinin yasaklanması yöntemi gelebilecek bir çok internet riskinin önüne geçmekten uzaktır. Bu nedenle hem çocuk hem de aile için bilinçlendirme çalışmalarının yapılması daha büyük bir önem arz etmektedir.

EU Kids Online projesi Türkiye koordinatörü, Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden (ODTÜ) Prof.Dr. Kürşat Çağıltay konu ile ilgili yaptığı açıklamada şunları belirtti:

Günümüzde, İnternet ile sosyalleşmenin ve iletişimin doğası değişmektedir. Sokakta çocuklarımızın karşı karşıya olduğu riskler de tamamen ortadan kaldırılamıyor ama o risklerle nasıl başa çıkacağını öğrenen çocuklar güvenle dışarıda gezebiliyor. Avrupa ülkelerinde çocukların daha bilinçli ve etkin İnternet kullanımı için neler yapılabileceği konusunda yoğun çalışmalar yapılmaktadır. Türkiye’de ise bu yöndeki çalışmalar devlet eli ile İnternet sitelerine ulaşımın kısıtlanması ya da içeriği nasıl oluşturulduğu bilinmeyen Güvenli İnternet paketi yaklaşımının ötesine maalesef geçememektedir.

Türkiye: Düşük Kullanım / Biraz Risk

Raporda genel olarak yüksek kullanımı olan çocukların daha fazla riskle karşılaştığı sonucu çıkmaktadır. İnternet riskleri ile karşılaşma oranlarının kullanımlarına olan oranına göre Türkiye’deki çocuklar düşük kullanım/biraz risk kategorisinde yer almaktadırlar. Bu durum, Türkiye’deki çocukların kullanım oranına göre daha fazla riskle karşılaştıklarını ve yine çocukların İnternet kullanım bilgi ve becerilerinin az olması nedeniyle İnternet üzerinde riskler doğuracak davranışlar sergilediklerini göstermektedir. Raporda İnternet’e dair pek çok risk unsuru belirtilmektedir. Bunlar, hem çocukların teknik olarak İnternet kullanım becerilerinden kaynaklanan hem de İnternet’teki sosyal çevrenin davranışlarından kaynaklanan (siber zorbalık, yabancılarla arkadaşlık etme, özel bilgilerini paylaşma gibi) risklerdir. Bu nedenle İnternet üzerinde yaşanabilecek sorunlara yönelik olarak pek çok açıdan çözüm geliştirilmesi gerekmektedir.

Projenin Avrupa genel koordinatörü, Londra Ekonomi Okulundan Dr Leslie Haddon raporun geneli hakkında yaptığı açıklamada 33 Avrupa ülkesinden çocukların İnternet kullanımı deneyimleri ile ilgili elde edilen bulguların karşılaştırılmalı olarak sunulduğunu ve ülkeler arasında gözlenen farklılıkların çocukların İnternet’teki güvenlikleri konusunda herkes için çalışan hap bir çözümün olmadığını göstermektedir demiştir.

Türkiye için de benzer durum geçerlidir. Sadece teknik anlamda kısıtlamalar kişileri korumaktan çok, yararlı bilgi erişimini de engelleyecektir. Fatih projesi gibi büyük bir İnternet ağ yapısının kurulduğu bu günlerde, politika  geliştiricilerin okul İnternet ağlarında kısıtlama yapmak yerine, çocukların İnternet’i nasıl daha güvenli ve kendilerine daha faydalı şekilde kullanabilecekleri konusunda çalışma yapmaları önerilmektedir.

Eski tavsiyeler güncelliğini yitirmekte

İnternet güveliği ile ilgili çalışmaların ilk aşamalarında ailelere bilgisayarı çocuğun odasında değil oturma odasında bulundurmaları tavsiye ediliyordu ancak şimdilerde bir çok çocuğun mobil cihazlarla İnternet’e erişebilmesinden dolayı, (çalışmanın yapıldığı 2010 yılında çocukların %14’ü mobil cihazlarla İnternete bağlandıklarını ifade etmişlerdir) önerilen tavsiyelerin de güncellenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Rapordan Türkiye ile ilgili diğer bulgular

  • Çocukların %85’i Facebook kullanmaktadır
  • Çocukların %42’si Facebook hesabını herkese görünür şekilde ayarlamaktadır
  • Çocukların %9.6’sı İnternet üzerinden üzücü bir durumla karşılaştıklarını ifade etmiştir, bununla birlikte ailelerin %4.5’I çocuklarının bu tür durumla karşılaştığını ifade etmiştir. Burada ailelerin farkındalığının düşük olduğu görülmektedir
  • Çocukların %15’i zararlı bilgiler içeren web sitelerini ziyaret ettiklerini belirtmiştir
  • Türkiye’de babaların internet kullanımı %49 oranındayken annelerin kullanım oranı %24’tür

 

Ulusal Görüşler raporunun tamamı için, Avrupa Çevrimiçi Çocuklar projesinin Türkiye sayfasına bakınız.

http://eukidsonline.metu.edu.tr

Daha detaylı bilgi için Prof.Dr. Kürşat Çağıltay, ODTÜ,

kursat@metu.edu.tr

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: