Gezi Parkının Gösterdiği: Dijital Bölünme/Dijital Uçurum…

Gezi Parkı protestolarının ‘sosyal medya analizi’ çıktı… Alternatif Bilişim Derneği Başkanı Ali Rıza Keleş “TEM, E5 yolları kapatıldı, yeni medyaya çok az yansıdı. Çünkü oradan tweet gelmiyor. Bu iki kümenin kesişimi yok. Gezi Parkı’nda dijital bölünme yaşandı” dedi

 

 

Haber Röportaj: GÜLSÜNAY UYSAL  AKŞAM / İSTANBUL

Taksim Gezi Parkı eylemleri polisin müdahalesiyle boyut değiştirse de sosyal medya, etkinliğinden bir şey kaybetmiyor… Eylemlerin ilk gününden bu yana ulusal medya eleştiri konusu olurken, vatandaşlar ‘haberi’ Facebook ve Twitter üzerinden aldı. ‘İçerik’le de tartışma konusu olan ‘yeni medya’nın eylemlerdeki rolünü Alternatif Bilişim Derneği Başkanı Ali Rıza Keleş, AKŞAM’a anlattı: 

– Bu, Yeni Medya’da örgütlenmiş ilk eylem değil. İlki, 5651 numaralı yasaya dayanarak yapılan yasaklamalara karşı düzenlenen ‘İnternetime Dokunma’ eylemiydi. Çok sayıda kişi bu yasa değişmeli diye görüş verdi ancak hükümet dinlemedi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne taşıdık. AİHM de Türkiye’yi mahkûm etti. Hükümet insanları dinlemedi, insanlar da sokağa çıktı. Öncesinde sadece ve sadece bir toplantı yapıldı. ‘Sokağa çıkmamız gerekiyor’ dendi ve çıkıldı. ‘Yeni medya’ kullanılarak katılım sağlandı. Böylece sansüre karşı olanlar ilk defa eylemde karşılaşmış oldu. Sansür karşıtı birileri hep vardı ama ilk defa bir araya gelindi. 

SANSÜRE KARŞI EYLEM          

– Bir sonraki sene filtre meselesi için toplanıldı. Deneyim de vardı. Artık insanlar birbirini tanıyordu. İnanılmaz bir kalabalıktı. 50-60 bin deniliyor. Bu eylem Taksim’de 15 Mayıs 2011’de gerçekleşti. Dünyada internet sansürüne karşı yapılmış en büyük eylemdi. Sonra Arap Baharı ve Occupy hareketleri yaşandı. Wall Street aslına bakarsanız biraz Tahrir eylemleri gibiydi. 

– İnsanlar çok hızlı öğreniyor. Twitter yaygın kullanıldı ve nitelikli kullanılmaya da çabalandı. Mesela ‘Twitter nasıl kullanılır?’, ‘Nasıl doğruluğu teyit edilir?’, ‘Otokontrol sistemi nasıl kurulur?’ bunlar hemen dolaşıma girdi. Delilim var diyebilmek için belgelendirmeye yönelik bloglar yapıldı. Video arşivleri oluştu. 

– Yeni medyanın amacı sadece paylaşmak yaymak değil. Olayları dünyaya duyurmak gibi bir amacı var. Mesela blog kullanımın bu kadar yoğun olacağını düşünmemiştik. Çünkü Türkiye’de blog kullanımı düşük diğer ülkelere göre. Bu süreçte çok arttı. Bu şaşırtıcıydı. Türkiye genel olarak içerik üreten bir ülke değil. Arap baharının yaşandığı ülkelerde de bilgi akışı çok yüksek. Mesela insanlar daha çok ‘retweet’ yapıyor ama yeni içeriği olan bir tweet atmıyor. 

SAYISAL UÇURUM

– Kentler büyüdü. Burada bağırsak sadece buradaki insanlar duyar. Ama internette konuyla ilgili arkadaşlarınıza ulaşabiliyorsunuz. ‘Bakın bunu yaşıyorum’ diyebiliyorsunuz.  

– İstanbul’da çok ilginç bir durum söz konusuydu. TEM’ler,  E5’ler kapatıldı. Bunlar yeni medyaya çok az yansıdı. Çünkü o mahallelerden tweet gelmiyor. Bu iki kümenin kesişimi yok. Mesela hashtag kullanmıyor bu vatandaşlar. Bu yüzden takip edilemiyor. Retweet edilemiyor, başkalarına ulaştırılamıyor. Bu da sayısal uçurum meselesi. Yani dijital bölünme. Toplumun bir tarafında teknik imkanlar var, bir tarafında yok. Bir de kullanım problemi. Ekonomik sebeplerle patlasaydı farklı olabilirdi. Harekete katılacak insanların sayısı çok yükselirdi. 

 

BİLGİ ARTIK ÖZGÜRLEŞTİ

– Gazetecilik biçim değiştiriyor. Gazetecilik artık böyle bir şey olacak. Siz iktidarlar kuruyorsunuz, prizmalar kuruyorsunuz, haberi yazıyorsunuz sonra editör bıçaklıyor, patron uyarıyor ve gerçek olan bir şekilde çarpıtılıyor. Artık böyle bir şeye gerek yok. Artık insanların sarı basın kartı olması gerekmiyor. İletişim yatay hale getirildikçe aradaki bir sürü gereksiz şeyi ortadan kaldırılabiliyor. İnternet kurumsal olan birçok şeyi ortadan kaldırıyor. Bilginin özgürleşmesi denebilir. Bir ürünün dünyanın diğer ucuna gitmesi artık seneler almıyor. Bilginin dolaştırıldığı yayıncılar, telif lobileri… Bunların işlevlerini internet yapıyor artık. Telif lobileri ve yapımcılar bu konuda tepkili. Artık başka iletişim modelleri denenmeli. Dijital gazeteler olsa keşke. Bugün insanların güveni kırıldı geleneksel medyaya. 

GÖZALTILAR UYARI 

– Otokontrol mekanizmaları işlemeli. Manipülasyon en önemli dert. Yalan haberler yayıldı. Ama buna çözüm de üretmeye başladık. İşte fotoğrafı kim paylaşıyor, sonra aynı fotoğraf başka bir kullanıcı tarafından da paylaşılıyor mu gibi. 
– Özellikle bizim gibi, demokrasinin az geliştiği ülkelerde hükümeti eleştirmek hakaret sayılabilir ve cezalar verilebiliyor. Şu an yapılan ilk gözaltılarda halkı galeyana getirmek gibi bir açıklama yapıldı. Twitter gözaltıları “Artık twitter kullanmayın” gibi uyarı niteliğinde gözaltılardı. 

‘KISA KES’ KÜLTÜRÜ

Yaratıcı mizah, Gezi Hareketi’nin en önemli özelliklerinden bir tanesiydi. Bu mizahın dili de ‘yeni medya’ diliydi. Hem dalga geçen, hem eleştiren, hem yeren, hem tiye alan, öz anlatayım çabasında bir dil. Yeni medya işte az konuşayım, öz anlatayım durumu. ‘Kısa kesmek’ üzerine kurulu. Yeni bir iletişim kültürü var, burada da gördük bunu net bir şekilde. ‘Yeni medya’nın oradaki dili ve mizahı belirleyen bir etkisi var. ‘Yeni medya’nın çevrimiçi olanı çevrimdışı olana dönüştürdüğünü gördük.

CUMHURBAŞKANI ETKİN KULLANILMALIYDI

Halk ‘yeni medya’da iyi bir sınav verdi. Diğer yandan mesela Cumhurbaşkanı Abdullah Gül daha etkin kullanabilirdi. Siyasi mesajlarını daha sık tekrarlayabilirdi. Ertuğrul Günay’ın müdahalelerinin yerinde olduğunu düşünüyorum. İstanbul Valisi Hüseyin Avni Mutlu’nun tutarsızlık kanaatiyle tepki aldığını söyleyebiliriz. Çok iyi bir sınav vermediler.

Kaynak: http://www.aksam.com.tr/guncel/gezide-dijital-c2bolunme-yasandi-c2/haber-217605

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: