Beklenen Gelişme Kapımızda.. Seçimler Öncesinde Videolar Uçuşmağa Başlayınca URL Bloklama Başladı

Yazan: Füsun Sarp Nebil
5651 sayılı kanunu genişleten yeni torba yasa tasarısı bir yana, önümüzdeki günlerde video savaşları görmeye başlayacağız gibi gözüküyor. YouTube ve Vimeo AKP’yi rahatsız eden 2 video için perşembe ve cuma günü kısa süreli engelleme yaşadılar. Ancak engellemeler daha sonra URL engellemeye dönüştü.

Bu yazıyı geç yazıyoruz ama önce Ankara Barosunun kurultayı sonra, diğer konular ancak ele alabildik. Bu arada internete baktığımızda, son erişim engellemelerle ilgili olarak bir sürü yanlış anlaşılmış, ya da gelişigüzel ortaya atılan konuları olduğunu görüyoruz. Bunları düzeltmek açısından da bu yazıyı yayınlıyoruz.

2 gündür video sitelerine bir hal oldu. Önce Youtube’e erişimde sorun yaşandı. Sonra Vimeo’ya bir süre erişilemedi. Çünkü her 2sinde de, AKP hükümetini rahatsız edecek 2 farklı videonun versiyonları olduğu görüldü (bu videolara halen farklı yerlerden ulaşmak mümkün).

Konuyu inceleyenler engelleme kararlarının, Başbakan’ın kardeşi Mehmet Erdoğan ile ilgili çok sayıda video linki nedeniyle ve 5651 sayılı İnternet Yayınlarının Düzenlenmesi kanununun 8/1a5 maddesi yani müstehcenlik üzerinden verildiğini belirttiler. Erdoğan’un kasetinin daha önce bir kaç medya kuruluşuna ulaştığı ama yayınlanmadığı haberi zaten geçen ay verilmişti. Kararda “uyar-kaldır” uygulanmadığı çünkü müstehcenlik maddesinin işletildiği görülüyor. Diğerinde ise İzmir operasyonunda gözaltına alınıp sonra serbest bırakılan Binali Yıldırım’ın bacanağının para alıp/verme ile ilgili bir videosu yer alıyor. Bu video halen bazı haber sitelerinde yer alıyor.

Ardarda 3 seçim yaşayacağımız bugünlerde, AKP ile Gülen Cemaati arasında süregiden hayli sert savaş, ortam tanımıyor. Bu savaşın sonucunda, “hukuk” konusunun her 2 taraf açısından da bir araç olarak kullanıldığı, bazen hukuksuz hukuk yapıldığı da görülüyor.

Ama seçimin esas savaş alanı galiba video kasetler ve bu kasetlerin yayınlanacağı internet olacak. Geçen seçimde, bu videolar kullanılarak CHP ve MHP’den 10 kadar siyasetçiye zarar verilmişti. Bu seçimde kimin neyi çıkacağını bilemiyoruz. Dillipak 40 kadar AKP’li milletvekilinin seks kasedi olduğunu iddia ediyor. Yolsuzluk ve rüşvet operasyonları sonrasında, çeşitli medya kuruluşlarına video kasetlerin ulaştığı ya da ulaşmasının beklendiğine dair haber ve makaleler okuyoruz.

Anlayacağınız önümüzdeki günlerde benzer video sorunları yaşayacağız. Belki de bazı video siteleri toptan kesilecek.

Olan İnternet’e mi Olacak?

Yaklaşan seçim ve yaşanan savaşla birlikte, olan sadece video sitelerine değil, tüm internete olacak gibi gözüküyor. Bunun ilk işareti önce yeni sonra torba teklif olarak sunulan internet yasa tasarısıdır [1] ve bir hayli sorunludur. Bunları başka yazılarımızda anlattık[2].

Yeni kanun teklifinin içinde ki bir madde, URL bloklaması. Ama daha bu kanun gelmeden de, şu anda bu videolarla ilgili olarak URL bloklaması yapıldığı görülüyor.

URL bloklaması, bir sitenin tamamının engellenmesi olan IP engellemesi yerine, sitenin sadece ilgili sayfası/larının engellenmesi demektir.

Sanıldığının aksine, bugüne kadar URL engelleme yapılmamasının nedeni hukuki değil, teknik.

URL bloklaması, trafiği zorlayacak ve de yavaşlatacak bir uygulama. Yatırım gerektiriyor. Düşünün ki, http://www.youtube.com sitesini bloklamanız tek bir siteyi toptan kapatmanız anlamına gelir. Oysa http://www.youtube.com/video1, http://www.youtube.com/video2 diye bloklamaya başladığınızda sayısız bloklama ortaya çıkar. Bu ise hem teknik hem de idari açıdan (onu aç, bunu kapa, bunu aç, şunu kapa vs) ISS firmalara ve trafiğe önemli yük getirmektedir.

Bu nedenle de geçmiş dönemlerde bu tür engellemeye ISS firmalar sıcak bakmıyorlardı. Kanuna konulduğunda, onlar da mecburen bu tür engellemeyi ve dolayısıyla ilgili yatırımları yapmak zorunda olacaklar.

Zaten ISS Kaç Tane? – İnternet Duraklama Devrini Yaşıyor

Ama zaten Internet Servis Sağlayıcı kaç tane var ki? Firma sayısı 1990’ların sonlarında 80 kadarken, günümüzde bir elin parmakları kadar kaldı. Bu da erişim engellemeyi ve sansürü kolaylaştıran bir unsur.

Bugün bir URL’yi, sadece TTnet üzerinden engellemekle, işinizin büyük bir kısmını yapmış olursunuz. Çünkü firmaların tüm çırpınışlarına rağmen, kendi networklerini kurma şansı çok zayıf. Gerek BTK, gerekse belediyeler, bu olanağı ISS’ler ve de tüketici aleyhine kullandılar. 3 yıldır İstanbul’da izinli fiber kazısı yapılamadığını geçen hafta yazmıştık[3].

Dolayısıyla mevcut olan ISS firmalar, internet networklerini TTnet üzerinden kullanırlar. Bu network dışında kalan trafik % 1-2 gibi olabilir.

Diğer yandan, bir dönem pek çok kişi tarafından tepki ile karşılanan “Aile Filtreleri” de bu engelleme işleminde yardımcı görevi üstlenmektedir.

Belediyeler Tarafından Fiber Kazı İzni Verilmiyor – İnternet Hızı da Bir Sansür Aracıdır

Seçimlerde güç elde etme/elinde tutma savaşının bir zemini “hukuk” ise, diğer zemini kesinlikle “internet” olacak. Sansür diye bağırıp çağıranlar, asıl konuyu farkında değiller nedense. İnternete sansürün bir yolu siteleri engellemekse, diğer yolu bu sitelere giden yolu yani interneti kısmaktır.

İnternet hızında ve penetrasyonunda, sırasıyla dünya 56cısı ve 69cusuyuz [4][5]. Ayrıca da, yapmak isteyenler olmasına karşın, 3 yıldır İstanbul’da fiber kablo için (Türk Telekom ve kısmen Superonline) hariç 1 metre bile kazı izni yok[3].

Dünyada bunun farklı bir türü “network neutrality” diye geçiyor. Yani diyelim ki, bir Internet servis sağlayıcısısınız. Engellemek istiyorsanız, YouTube’e gitmek isteyen kullanıcılarınızı yavaşlatırsınız ve zorlarsınız. Bunun örneklerini ABD’de gördük. Ama TTnet de bu konuda BTK’dan geçen yıl bir ceza aldı[6]. Okuyucularımızdan bu konuya dikkat eden var mı? Mesela aynı anda başka siteler bağlandığınızdaki hız ile YouTube’e bağlanıldığındaki hız arasında farkı takip ediniz.

Seçimler yaklaşırken, bu konunun da dile getirilmesi lazım. Özellikle de, internet yatırımlarını engelleyen ya da önümüzdeki dönem internete yatırımı engelleyecek olan belediye başkanlarına “oy vermemek” lazım. Böyle kampanyalar açmak lazım : “İnterneti engelleyen belediyelere oy yok” gibi.

VPN mi? O da Elden Gidiyor.. Ama Zaten Tehlikeli de Olmaya Başladı

Bu arada, “engelleme varsa, biz de VPN’den bağlanırız” diye düşünenlere bir notumuz var; yeni kanun tasarısı, işletmecilerine gerekirse diğer yöntemlerle engelleme zorunluluğu getiriyor. Bununla kastedilen ise VPN engelleme olarak yorumlanıyor. Muhtemelen VPN servisi veren sunucular bloklatılacak.

Yine de bunun çözümü var; muhtemelen bunun sonucu, herkes ABD gibi yerlerden 5-10 $’a sunucu kiralayıp, kendi şifreli haberleşmesini gerçekleştirmeye başlayacak. Binlerce sunucuyu bloklamak ise zor iş.

Bu arada VPN konusuyla ilgili farklı bir notu iletelim; İran ve Çin gibi ülkelerde VPN kullanımının artması sonucu; bu konuda kötü niyetlilerin artmakta olduğu raporlanıyor. İçlerinde istihbaratçıların da olduğu, bazı grupların VPN servisi vermeye başladığı belirtiliyor. Bu nedenle önünüze gelen yerden VPN servisi almayın. Bildiğiniz yerden alın. Yine de trafiği şifreleyen bu servislerin sahiplerinin trafiği her an görebileceğini unutmayın.

[1] 5651 Sayılı Kanunu Genişleten Yeni İnternet Kanun Teklifi Ne Getiriyor?

[2] Torba Kanun İçine Konulan Yeni İnternet Kanun Teklifi Alt Komisyondan Jet Hızıyla Geçti

[3] 2013 Biterken İnternete Bir Bakış; 3 Yıldır Istanbul’da bir Metre bile Yasal Kazı Yapılamıyor, Fiber Döşenemiyor – 1

[4] Türkiye Genişbantta 68ci, Mobil Genişbantta 78ci Sırada

[5] Türkiye, Genişbant Raporunun Ardından ITU Gelişmişlik Endeksi Raporunda da 69.’luğa Geriledi

[6] Türkiye’de Ağ Tarafsızlığı (Net Neutrality) Konusunda İlk Karar Verildi

Kaynak: http://www.turk-internet.com/portal/yazigoster.php?yaziid=45348

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: