AVCUNUN İÇİNDEKİ DÜNYA: AKILLI TELEFONLAR VE SUDAN’DAKİ KADINLARIN BAĞLANTILILIK/SÜREKLİ AĞDA OLMA HALLERİ

Çeviren :Bilgesu SAVCI

Griet Steel, kadınların fiziksel hareketliliklerinin geleneksel toplumsal cinsiyet normlarının bir neticesi olarak kısıtlanmakta olduğu Sudan’da kadınların dijital bağlantılılık/sürekli ağda olma hallerini araştırıyor. Griet, akıllı telefonların fiziki uzaklıklar karşısında aile ilişkileri açısından değerini inceliyor ve güç ediniminin ihtimal ve sınırlılıklarını tartışıyor. Kent Afrika’sında yeni teknolojiler üzerine çalışan KU Leuven Üniversitesi öğretim görevlisi Griet, doktorasını tamamlamış bir kültürel antropolog.

Sudan’ın başkenti Hartum’da, olağanüstü sıcak bir öğle vaktinde, kayınvalidemin cep telefonunun kalp ritimleri aniden yükselmeye başladığında Sudanlı ailemin evindeki tek klimalı odadanın ferahlığını içime çekiyordum. Kayınvalidem telefonuna cevap verene kadar biz çoktan telefonun Sudan Pop şarkısı olan melodisiyle dans etmeye ve şarkıyı söylemeye başlamıştık. Bu sahne, cep telefonlarının Sudan’daki artışta ve küresel olan bağlantılılığın gündelik aile yaşamına girmesinin yarattığı olanaklar kadar, taşıdığı eğlence ve mutluluğun da resmiydi.

Yakınlaşan alanlar: Göç ve çevrimiçi bağlantılılık

Kocam yaklaşık 20 yıl önce Çad’a göç ettiğinde, haftalar ve hatta aylar Sudan’daki ailesiyle hiç iletişim kuramadan geçip gitmişti. Kocamın o zamanlar annesiyle olan düzensiz ve seyrek iletişimi, kız kardeşinin ofisinde bulunan sabit bir hat ile sınırlıydı. Ne zaman ki telefonlar kişilerin hareketliliğiyle uyum göstermeye başladı, işte o zaman eşimle annesinin haberleşme şekilleri de birden bire değişti.

Kayınvalidem cep telefonu olduğundan beri, son bir kaç yıldır, üç çocuğu ve onların yurtdışındaki çocuklarıyla daha iyi haberleşebilir oldu. Her ne kadar onları çok sık aramasa da, her şeyden önce istediği zaman arayabilme şansının varlığı, aralarındaki koca fiziki uzaklıkların küçüldüğünü hissettiriyor.

Genişleyen alanlar: Çevrimiçi kadın girişimciliği

Öte yandan araştırmam esnasında oluşturduğum WhatsApp grupları daha çok ekonomi temelli olan başkaca nedenlerle kurulmuştu. Birlikte çalıştığım çevrimiçi girişimciler birbirlerine birlikte yaşadıkları veya yurtdışındaki yakınlarının gündelik görüntülerini göndermek yerine, internet yoluyla satmak istedikleri malların görüntü alışverişini yapıyorlar. Akıllı telefonların popülerliğinin artmasıyla birlikte, çok daha fazla Sudanlı kadın– ve özellikle de anneler- yerel üretim parfümler ve kozmetik ürünleri kadar, Batı tarzı giysiler ve moda aksesuarları satmak için dijital medyayı kullanıyorlar.

Bu çevrimiçi satıcıların pek çoğu işlerini fiziksel olarak yürütmüyorlar. Aksine, akıllı telefonlar ve WhatsApp gibi uygulamalar bu kadınlara aynı anda hem çocuklarına göz kulak olabilecekleri hem da dış dünya ile sürekli bir etkileşim halinde olabilecekleri bir alan yaratıyor. Çevrimiçi etkileşim bu kadınlar için dünya çapında fakat eve bağlı ekonomik etkinliğin, bundan böyle iş’in Sudanlı annelerin omuzlarındaki toplumsal beklentilerle birleştiği bir alanın, daha önce görülmemiş sınırlarını çizmektedir.

Satıcılara bu çevrimiçi ticaretin oimages.duckduckgo.comnlar için temel değerini sorduğumda, yaptıkları vurgu illa ki kazanç veya diğer ekonomik getiriler üzerine değildi. Onlar için ticaretin toplumsal yönünün, ev kadını olmanın getirdiği toplumsal izolasyondan kurtulmalarına yardım ediyor olması daha önemliydi. Bu kadınlar icra ettikleri çevrimiçi ticaretin bir sonucu olarak hem ekonomik hem de sosyal nedenlerle sürekli iletişim halinde oldukları kadınlarla tüm dünya çapında aktif bir sosyal ağ inşa etmektedirler.

Küresel bağlantılılık ile alanların yeniden inşası

1.2 milyondan fazla Sudanlı göçmen, yutdışında yaşamakta. Her ne kadar akıllı telefonlar Sudanlılar ile kendi toprakları arasındaki fiziki mesafeyi küçültmemiş olsa da, yeni iletişim teknolojileri özellikle kadınlar için sosyal ve ekonomik etkileşim alanlarını genişlettiği kadar da daraltmaktadır. Satıcının birinin bir defasında belirttiği gibi: “Eğer bir akıllı telefonun varsa, işte o zaman tüm dünya avuçlarının içindedir.”

Bu metaforun dünya çapında dijital bağlantılılığın avantajlarını ifade etmek için kullanılmasına rağmen, fiziksel hareket alanları oldukça katı geleneksel toplumsal cinsiyet normlarının bir sonucu olarak kısıtlanan Sudanlı kadınlar için ayrıca bir anlamı bulunuyor. Bu ifade artık kadınların dış dünyayla bağlantı içinde olabilmeleri için dışarı çıkmak zorunda olmadıklarını dile getiriyor. Öyle ki, Pakistan’da bulunan bir araştırmacının ifade ettiği gibi, İnternet erişimi gerçekten de kadınların onları kamusal alandan dışlayan toplumsal normları dönüştürmelerine yardımcı olabilir. Sonuç olarak, Sudanlı kadınlar hem toplum hem de ev içindeki konumlarını sağlamlaştırabilecek olmalarıyla nihayetinde gerçekten güçlendirebilirler.

 

Kaynak :http://blogs.lse.ac.uk/parenting4digitalfuture/2015/11/04/the-world-in-your-hands-smartphones-and-womens-connectivity-in-sudan/

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: