Evaluation of the Internet Board’s Suggestions about the ICTB’s resolution dated February 22nd, 2011.

Temmuz 31, 2011

The Foundation of Alternative Informatics / 25 July 2011

Internet Board published its evaluation and a set of suggestions concerning the central filtration system to be put into use by the State as from August 22 upon the resolution of ICTB. Unfortunately, this report does not only fall behind the expectations of the public opinion but is also full of misleading information.

The public opinion should above all know that all of the opinions put forward by our Foundation and several related NGOs in the Internet Board Meeting have been ignored in this report. All of the participants in the meeting agreed on the fact that central filtering done by the State is certainly unacceptable and the regulation is problematic in all aspects, thus it must immediately be withdrawn. However, the Internet Board suggested that the regulation be re-written and the central filtering system be maintained. This is unacceptable.

The suggestion was to remove standard and national package but to offer only one option for family and child package to users. Yet, the filtering on these profiles will remain central and be based on white and black lists.

It is intended to support central filtering with the material mistakes in the report

The examples given in the evaluation section of the report and the quotations from various reports are full of mistakes. This report mainly aims at proving that “central filtering system is a widespread and necessary application”.

The applications in other countries were explained as follows in the Internet Board Report: “ ‘Filtering’ has been developed in many countries to protect citizens from harmful or illegal content of the Internet. The OECD Report handled the practices and the methods regarding filtering in several countries including Turkey, Australia, Italy, the UK, Korea, Japan, Germany, Spain, Canada, the USA, Mexico, Denmark, New Zealand, Sweden and Norway as follows.”  The first sentence is wrong and the second sentence is misleading. Many countries do not apply “filtering”, but develop other methods. And none of the countries mentioned above has a “central filtering” like ours. In some countries internet access is legally blocked off, while in others internet access blockage is voluntary. According to the OECD report referred to in the report, “central filtering” is mandatory only in Turkey.

In Germany and Italy examples given in the report, there is confusion about filtering and internet access blockage. In Australia, filtering has been suspended as a result of the reactions and is being revised now. In the USA, filtering does not cover home users. There is a fund only for filtering at schools and in libraries. Again the expression of “central filtering is widespread” is invalid. For example, in the UK, which is mentioned in the report of Internet Board, there is only one filtering software application.  The underlined expression of “Filtering is a legal obligation in Spain” is false, too. What is mandatory in Spain is RAISING AWARENESS, not the use of filtering as it is clearly mentioned in the last lines!

The practices in other countries mentioned in the report are intentionally misrepresented. The purpose is to seek support for the system envisaged to be used in Turkey. However, the practices abroad and many other reports completely conflict with the Internet Board’s report.

Central filtering by the State is censorship

In the above-mentioned OECD report and many other reports which are binding for Turkey, every kind of internet access blockage and filtering is found to be insufficient for the protection of children and central filtering done by the State is qualified as CENSORSHIP. In the report of the Organization for Security and Cooperation in Europe titled “Freedom of Expression on the Internet” dated July 2011, Turkey is pointed out to be the only country where central filtering is done by the State in the whole OSCE region. In this report it is mentioned that OSCE is concerned about this issue. Similarly, United States Secretary of Foreign Affairs shares this concern, too.

OSCE disapproves filtering done by the State and recommends voluntary filtering. However, such filtering software still exists in Turkish software industry. In this sense, there is no need for such a regulation.

The solution is education and raising awareness.

The only way to resolve this issue is education and empowerment of individuals. We need macro techno-social policies at peace with the Internet and far from risk perception. This problem cannot be solved with technical bans. The Coordinator of EU Kids Online Project, Professor Sonia Livingstone states that digital skills are insufficient in Turkey. Digital literacy skill should be gained by people at all levels, including children, parents and even teachers. This point it mentioned in the draft proposal and it should immediately be considered as something more than a well-intentioned suggestion. Digital literacy skill should be gained by people at all levels, including children, parents and even teachers. However, filtering done by the State does not/cannot serve for the democratic and pluralist social/cultural structure at all.  On the contrary, it paves the way for creating a uni-dimensional citizen profile and standardizes the public discourse.

The implementation of black and white lists mentioned among the proposals of Internet Board targets nothing but the standardization of citizens. Therefore, no mandatory filtering can be imposed on people unless they choose voluntary family filtering themselves.

All of the parties concerned should participate in the process efficiently.

Among others, it is suggested that the only regulatory actor in filtering should be the General Directorate of Familial and Social Researches. This suggestion is not only insufficient but also conflicts with the mentality of governance, which is required. It is a fundamental deficiency that there is no communication sociologist or new media sociologist in the Advisor Committee. It is recommended that this Committee be constantly be in touch with NGOs and transmit the opinions of the latter to the work group. However, given that our opinions have not been included in the Internet Board’s report, the feasibility of this suggestion is clear even now. The fact that the opinions on which several NGOs openly agreed have not been covered in this reports gives us an idea about what we will be facing in the future.

The opinions of many NGOs and experts including ours have been shared with the public opinion several times.

Internet access is a fundamental human right

Hereby, we want to warn the public opinion against the dangers awaiting Internet users once more.

Internet access has started to be recognized as a fundamental human right across the world. We invite the decision makers in Turkey to avoid conservative, protectionist&preservationist policies that have a high risk perception and give up any implementation which can mean censorship as soon as possible. We invite all the NGOs concerned not to remain unresponsive and we invite all Internet users to take part in the reactions.

We want limitless, uncensored and free Internet.


Temmuz 30, 2011

Son yaptığı açıklamalarla başta Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç olmak üzere, iktidar çevreleri, BTK’nın 22 Ağustos’ta yürürlüğe sokmayı planladığı merkezi İnternet Filtresi (sansür) uygulamasını savunmakta ve bu amaçla kamuoyunu yanlış bilgilendirmektedir.Alternatif Bilişim Derneği olarak yazılı basın açıklamamız ektedir. Saygılarımızla



30 Temmuz 2011


Son yaptığı açıklamalarla başta Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç olmak üzere, iktidar çevreleri, BTK’nın 22 Ağustos’ta yürürlüğe sokmayı planladığı merkezi İnternet Filtresi (sansür) uygulamasını savunmakta ve bu amaçla kamuoyunu yanlış bilgilendirmektedir.

İnternet’e merkezi filtre uygulanmasına karşı çıkılma noktası, özgür İnternet erişiminin bir insan hakkı olması temelinde yatmaktadır. (Bkz. Birleşmiş Milletler Düşünce ve İfade Özgürlüğünün Korunması ve İlerletilmesi Raporu, 4 Haziran 2011). Sıklıkla “isteğe bağlı” olduğu vurgulanan filtre uygulamasıyla ilgili kurul kararı metnine göre kullanılacak profil isteğe bağlı olmakla birlikte, bir profilde yer almak isteğe bağlı değildir. Dahası, herhangi bir profil seçmeyen kullanıcıların otomatik olarak “standart profil” olarak isimlendirilen ve şu anki bağlantı türü olduğu iddia edilen profilde yer alacağı belirtilmektedir. Oysa, kurul kararı metni, “standart profil”in şu ankinden farklı olacağını belirtmektedir.

Temel fark nerede?

Mevcut durum ile “standart profil” arasındaki temel fark, pek çok İnternet kullanıcısını başta YouTube yasaklarıyla öğrendiği gibi, mevcut durumda erişime kapatılan bir websitesine çeşitli yöntemlerle ulaşılabilmesidir. Oysa, “standart profil”de bu imkan kullanıcının elinden alınmakta, ve erişime kapatılan herhangi bir siteye erişme olanağı ortadan kaldırılmaktadır. Halihazırda (filtre uygulaması başlamamışken) bile 14 binden fazla sayıda sitenin erişime kapalı tutulduğu göz önüne alındığında, merkezi sistem üzerinden erişim engellemelerinin devreye girmesi ve bu engellerin aşılamayacak engeller olarak ortaya konmasıyla birlikte, sansür mekanizması çok daha ağır ve hatta keyfi bir uygulama haline dönüşebilecektir.

Çocukların İnternet’in zararlı yönlerinden korunması

Şüphesiz İnternet, ne bir canavardır ne de bir harikalar dünyası. İnternet, bunların her ikisini de içinde barındıran bir iletişim ağıdır. Çocukları olumsuz yönde etkileyebilecek içeriklerle mücadele için dünyada çeşitli uygulamalar geliştirilmiştir. Bunlardan biri filtre yazılımlarıdır. Filtre yazılımları, çocuğun ebeveynleri tarafından seçilerek ihtiyaçları doğrultusunda kullanılabilmektedir. Bu işlemin, devlet eliyle ve merkezi bir biçimde yapılması, uluslararası standartlara aykırıdır. Diğer taraftan daha önceki açıklamalarımızda da belirttiğimiz gibi, Türkiye’de de kolaylıkla bulunup kurulabilecek TİB onaylı filtre yazılımları mevcuttur. Üstelik bu yazılımların bir kısmı ücretli olsa da bir kısmı ücretsizdir. Ayrıca pazardaki pek çok İnternet Servis Sağlayıcı, zaten benzer hizmetleri isteyen abonelerine sunmaktadır.

Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 25 Avrupa ülkesinde gerçekleştirilen “EU Kids Online” projesinin bulgularına göre, Türkiye, çocukların maruz kaldıkları riskler bakımından Avrupa’daki en düşük seviyede bulunmaktadır.


Çocukları, İnternet’teki risklerden korumanın temel yolu, çocuğun risklerin farkında olarak İnternet’i doğru biçimde kullanmasını sağlamak, bu doğrultuda çocukları bilgilendirmekten geçmektedir. Nasıl ki çocuklara gerçek yaşamda “tanımadığın insanlarla konuşma, onlara inanma” şeklinde sokakta kendilerini korumayı öğretiliyorsa, İnternet için de aynısı yapılmalıdır.

Şiddet içerikleri

Şiddet olaylarının tarihi, insanlık tarihi kadar eskidir. Sayın Arınç’ın örnek gösterdiği gibi Norveç’te gerçekleşen saldırılarla İnternet arasında bağ kurabilmek neredeyse imkansızdır. Yalnızca 20 yaşında olan İnternet’in ortaya çıkmasından önce de dünyada pek çok kanlı eylem gerçekleşmiştir. Aslında Sayın Arınç, tam da anlatmak istediğimiz şeyi örneklemiş olmuştur. “Güvenli internet” adıyla anılan filtre uygulaması, hani çocukları korumaya yönelikti? Hani “standart profil”de hiçbir şey değişmeyecekti. Ve hani isteğe bağlıydı? Bu örnek açık bir biçimde ortaya koymaktadır ki, Anders Behring Breivik gibi kişilerin bomba yapmayı öğrenmesini engellemek adına, devlet standart profili de filtreleyecektir. Bomba yapımıyla ilgili bilgiler için bu durum meşru görülebilir. Peki sınır nerede çizilecektir? BTK, oluşturduğu profillerde hangi içeriklerin filtreleneceği ile ilgili nesnel hiçbir unsur ortaya koymamaktadır.

Anders Behring Breivik’in işlediği suç nefret suçudur ve İnternet’teki manifestosu veya YouTube videosu ise nefret söylemidir. Bilindiği üzere, nefret söylemi, her türlü hoşgörüsüzlükten kaynaklanan ve önyargılardan beslenen nefreti yayan, teşvik eden, savunan ya da haklı çıkaran ifade biçimleri için kullanmaktadır.   Nefret söyleminden nefret suçuna evrilen zihin örüntülerinin dönüştürülmesi, toplumda farklı olanı tanıma ve anlama çabası ancak bu dünyada çözülebilir. Filtre uygulamaları ile nefret söylemine takıl kalan bireylerin zihin örüntülerinde değişiklik yaratmaz.

Pornografik içerik

Pornografik içerikler zararlı mıdır, zararlıysa kimler bu zararlı içerikten korunmalıdır soruları BTK’yı da Sayın Arınç’ı da aşan konulardır. Amaç, çocukların pornografik içeriklerden korunmasıysa, daha önce de belirtilen pek çok filtre yazılımı ve İSS’ler tarafından sunulan hizmet bunu sağlamaktadır. Diğer taraftan, İnternet’teki pornografik içeriklerin tüketicisi zaten çocuklar da değildir. Ancak, mevcut durumda “müstehcen içerik”lerin de erişim engeline tabi oldukları göz önünde bulundurulduğunda, ve yukarıda ortaya konulduğu gibi “standart profil”de de engellerin aşılamayacağı hatırlandığında, devlet tüm kullanıcıları pornografiden korumak adına “ahlak bekçiliğine” soyunmakta, “ahlaki paniği” kullanmakta/beslemektedir.

İşin en abes yönü…

Gerçekleştirmesi planlanan filtre uygulamasının belki de en abes yönü, gerek BTK, gerek TİB, gerekse hükümet yetkilileri tarafından ortaya konan tüm örneklerin sosyal ve pedagojik örnekler olmasıdır. Diğer bir deyişle yapılmak istenen düzenleme sosyal bir düzenlemedir. Hatta açıkça demeli ki yeni bir toplum (“nesil”) yaratımı tasarrufudur! Dolayısı ile, devlet eliyle dayatılan zorunlu filtre/profil uygulaması sansürdür!

Kamuoyuna saygıyla duyurulur…


Toplumlarda Farklı Siyasi Görüşlere-Etnik Aidiyetlere-Mezheplere ve Yaşam Tarzlarına Yönelik Öfkenin, Nefret Söyleminin Nefret Suçuna Evrilmesi ve İnternet’in Nefret Suçunu Teşvik için Kullanımındaki Pervasızlık…

Temmuz 28, 2011

Mutlu Binark-Başkent Üniversitesi İletişim Fakültesi

Tuğrul Çomu-Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

Önce, 14 Temmuz 2011 tarihinde Silvan’da meydana gelen saldırıyı takiben, Türkiye’li Twitter kullanıcılarının 140 sözcük ile Kürt kökenli yurttaşlara karşı sanal uzamda başlattıkları linç rejimi, yine İKSV’nın düzenlediği Uluslararası İstanbul Caz Festivali kapsamında konser veren Aynur Doğan’ın Kürtçe türkü söylediği için konsere gelen çoğu orta üst ve üst sınıfa mensup seyirciler tarafından yuhalanması ve kadın sanatçının sahneyi terke zorlanması; ardından İstanbul’un Zeytinburnu ilçesinde yaşayan Türklerin Kürt kökenli ilçe sakinlerine yönelen, onları “tehdit ve düşman olarak” somutlaştıran, bir tür öç alma edimi olarak Kürt kökenli ilçe sakinlerinin iş yerlerine saldırılması; Facebook üzerinde örgütlenilerek Zeytinburnu ilçesinde yaşayan Kürt kökenli yurttaşların “evin önünün temizlenmesi” metaforu ile hedef gösterilmesi (1); en son olarak da 23 Temmuz 2011 tarihinde Norveç’te Oslo’daki Başbakanlık Binası önünde bombalı eylem yapan, Ütöya Adası’nda İşçi Partisi Gençlik Kampına baskın düzenleyerek toplam 76 kişiyi öldüren Anders Behring Breivik’in bu suçunun Avrupa’da Müslümanlara ve yabancılara, ve çokkültürlülük politikasını destekleyen sosyalistlere karşı duyduğu nefret ile işlemiş olması, Youtube’da nefret söylemi içerikli video paylaşması, İnternet’te nefret söyleminin “ötekileri yok etmeye/imha etmeye” yönelik Manifestosunu yayınlanması bu yazının yazılmasına neden oldu. 2009 yılından bu yana Alternatif Bilişim üyeleri olarak, İnternet ortamında yaygınlaşan, dolaşıma girerek sıradanlaşan ve bir noktada popülerleşen nefret söyemi üzerine çalışıyoruz. Özellikle Türkiye’de yeni medya ortamında farklı mecralarda giderek artan nefret söylemine dikkat çekerek, Yeni Medyada Nefret Söylemi (2010, Kalkedon Yayınları) adlı çalışmamızda, nefret söyleminin nefret suçlarına zemin hazırladığını belirttik. Bilindiği üzere, nefret söylemi, her türlü hoşgörüsüzlükten kaynaklanan ve önyargılardan beslenen nefreti yayan, teşvik eden, savunan ya da haklı çıkaran ifade biçimleri için kullanmaktadır. Nefret söyleminin uluslararası düzeyde kabul görmüş tanımı 1997 yılında Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin nefret söylemiyle ilgili aldığı Tavsiye Kararı’nda yer almaktadır. Bu Karar’da nefret söylemi şu şekilde tanımlanmaktadır: “ırkçı nefret, yabancı düşmanlığı, anti-Semitizm ve hoşgörüsüzlüğe dayalı diğer nefret biçimlerini yayan, teşvik eden, savunan ya da haklı gösteren her tür ifade biçimi.” Hoşgörüsüzlüğe dayalı nefret, saldırgan milliyetçilik ve etnik merkeziyetçilik, ayrımcılık ve azınlıklara, göçmenlere ve göçmen kökenli kişilere karşı düşmanlık yoluyla ifade edilen hoşgörüsüzlüğü içermektedir (www.nefretsöylemi.org). Nefret söyleminin ortaya çıkmasında, kendinden/biz olarak kurulan aidiyetten farklı olana yönelik üretilen veya kurgulanan olumsuz etiketlemeler, stereotipler, önyargılar ve ayrımcılık uygulamaları rol oynar. Nefret söylemi, bu araçların yalnızca birinin kullanılmasıyla gerçekleşebileceği gibi, birden çoğunun aynı anda kullanılması ile de ortaya çıkabilir. Norveç’teki katliamın sorumlusu Anders Behring Breivik’in YouTuba’a yüklediği “2083 – A European Declaration of Independence” başlıklı video, nefret söylemi üretiminde birden çok aracın kullanıldığı örneklerden biri olarak ele alınabilir. Genel olarak bakıldığında nefret söylemi, beş ana başlık altında incelenebilir.


• Siyasal Nefret Söylemi: Siyasal bir düşünceyi ve bu düşüncenin takipçilerini hedef alan nefret söylemidir. Bazen bir ideolojinin tamamını, bazen yalnızca bir veya birkaç siyasi partiyi, bazen ise çok daha küçük grupları hedef alabilmektedir.

• Kadınlara Yönelik Nefret Söylemi: Temelde cinsiyetçi ifadelerin kullanılmasıdır. Aşağılama amaçlı bu ifadelerde kadının konumunun ikincilleştirildiği bir söylem oluşturulmaktadır.

• Yabancılara ve Göçmenlere Yönelik Nefret Söylemi: Yabancıları, göçmenleri ve/veya etnik grupları hedef alabilmektedir. Türkiye’de ve dünyada ekonomik nedenlerle üretilmiş örnekleri sıklıkla görülmektedir. Ayrıca bu nefret söylemi ırkçılıktan da beslenmektedir. Farklı etnik grupları toplumda korku, kaygı kaynağı olarak konumlandırmakta ve “düşman” olarak işaretlemektedir.

• Cinsel Kimlik Temelli Nefret Söylemi: Heteroseksüel cinsel kimlik dışındaki cinsel kimliklere sahip kişileri hedef alan nefret söylemidir. Temel olarak geyleri, lezbiyenleri, biseksüelleri, travesti ve transseksüelleri hedef alarak, bu cinsel kimlikleri ”sapkın”, ”iğrenç” olarak etiketler.

• İnanç ve Mezhep Temelli Nefret Söylemi: Farklı dinlere ve mezhep aidiyetlerine yönelik üretilmektedir. Türkiye’de ve dünyada farklı örnekleri sıklıkla görülmektedir. Türkiye’de Müslümanlık dışındaki dinlerin yanı sıra, hakim konumlanan/konumlandırılmış Sünni mezhebi dışındaki tüm mezheplere, başta Aleviliğe yönelik üretilmektedir.

Örnek olarak ele aldığımız videoda, siyasal nefret söylemi, yabancı ve göçmenlere yönelik nefret söylemi, inanç ve mezhep temelli nefret söylemi açık bir biçimde, kadınlara yönelik ve cinsel kimlik temelli nefret söylemi ise kullanılan bazı imgeler ve/veya ifadeler üzerinden örtülü biçimde ortaya çıkmaktadır. Görüldüğü üzere, nefret söyleminde dilsel pratiklerin kullanımı ve bu pratiklerin yaygınlaştırılma ortamları önem taşmaktadır. Günümüzde nefret söyleminin yayılma biçimleri, İnternet ve sosyal medya ortamlarının gündelik yaşamda giderek artan yeri ile yakından ilişkilidir. Çevrimiçi haber sitelerinin okur yorumlarında üretilen nefret söylemi üzerine çalışan, İlden Dirini’nin de dikkat çektiği üzere, yeni medya ortamları etkileşimli kamusal alanlar yaratarak nefret söyleminin yaşam bulabildiği, kolaylıkla yeniden üretilip dolaşıma sokulabildiği ortamlardır. Yukarıda değindiğimiz örneğe dönecek olursak, söz konusu video (ve hatta video içeriğinin daha geniş versiyonu olan 1518 sayfalık pdf dosyası), katliamın ardından Breivik’in yüklediği ortamlardan kaldırılmış olmasına karşın, aynı ve/veya farklı ortamlara, farklı İnternet kullanıcıların yeniden yüklemesi sonucunda dolaşımda kalmaya devam edebilmektedir. Nefret söylemleri, farklı yeni medya mecralarında farklı biçimlerde yer alırlar. Örneğin çevrimiçi haber sitelerinde ve sosyal paylaşım ağlarında üretilen nefret söylemi, gündemle ilişki içinde olabilmektedir. Zeytinburnu ilçesinde Facebook üzerindeki çeşitli sayfalarda örgütlenen ve sokaklara taşınan ırkçı ve etnik milliyetçi nefret söylemi ve Kürt kökenli ilçe sakinlerine yönelik ayrımcı saldırgan pratikler gündem ile yakından ilgilidir. Belirtmek gerekir ki Zeytinburnu’ndaki olaylar ortadan kalkmış veya sıcaklığını yitirmiş olsa da bu gruplar birer “sosyal klüp” gibi işlemeye devam etmekte ve bazı üyeleri tarafından düzenli bir biçimde yeni gönderilerle nefret söylemi üretmeye devam etmektedir. Diğer yandan video paylaşım ağlarında üretilen nefret söylemi, üretimi bakımından gündemle ilişki içinde olabilse de dolaşımda bulunması bakımından gündemden bağımsızdır. Örneğin, Norveç’teki katliamı gerçekleştiren Breivik’in YouTube’a yüklediği kendini ve misyonunu tanıtan videosu aslında Avrupa’daki aşırı sağ ve ırkçı (Neo-Nazi) partilerin yıllara yayılan ideolojisi ile ilişkilidir. Dijital oyunlar ve oyun ortamlarında üretilen nefret söylemi ise tamamıyla, “ötekilere” (ki bu ötekiler Araplar, Müslümanlar, Çinliler, kadınlar, eşcinseller vb. kimliklere sahiptir) yönelik genellemelere ve önyargılara dayanmaktadır ve çoğunlukla gündemle ilişki içinde değildir.

Türkiye’de kamuoyunda nefret söylemi konusunda duyarlılık son bir kaç yıldır artmıştır. Bu konuda özel olarak çalışan kurumlar (çeşitli STÖ’ler) (2) hükümeti nefret suçları konusunda biran evvel düzenleme yapmaya davet etmektedir. Ancak yapılan çalışmaların bir çoğu geleneksel medyayayöneliktir. Oysa bugün milyonlarca kişinin kullandığı Twitter mikroblog uygulamasında, Facebook ve benzeri toplumsal paylaşım ağlarındaki ya da YouTube, dijital oyunlar, çevrimiçi haber siteleri, haberlere yapılan yorumlar, nefret siteleri, IRC’ler gibi yeni medya ortamlarındaki nefret söylemi, nefret suçları bakımından titizlikle incelenmesi ve üzerinde durulması gereken alanlardır (Toprak, 2009 ve Çomu 2010). Bilindiği üzere, Facebook, Twitter, dijital oyunlarda kullanıcılar arkadaşlarının ürettikleri nefret söylemine ortak olmakta, nefret söylemini doğal görmekte ve kanıksamaktadır. Kanıksanan nefret söylemi nefret suçlarını örgütleyebilmektedir. Birbiri ardına gerçekleşen yukarıda girişte saydığımız tüm bu nefret söylemleri ve nefret suçları İnternet’in nefret söyleminin yayılmasındaki etkisini ve gücünü göstermektedir. Nefret söyleminin sokağa taşınması, “nefret suçuna” dönüşmeye teşvik edilmesi ve bu söylemin pervasızlığı karşısında ne yapılmalı sorusunu bu noktada sormalıyız. İnternet’te yayılan, dolaşıma giren nefret söylemine karşı kullanıcıların farkındalık bilincini geliştirmek ve yeni medya ortamarını karşı örgütlenmeler ile barış dili için kullanmak. Nefret söylemi yayan, farklı olanı hedef gösteren ve nefret suçunu teşvik eden haber sitelerini, okur yorumlarını, web sitelerini, Facebook gruplarını, Twitter mesajlarını “şikayet et kaldır” yolu ile yeni medya ortamından belki “yok edebiliriz”. Hatta filtreler ile erişime engel kılabiliriz! Ama asıl ve gerçek sorun: bu ayrımcı ve tahammülsüz zihinlerin hep burada oladuğu ve olacağıdır. Nitekim Breivik’in videosunun YouTube’a yeniden yüklenen bir kopyası bir gün içinde 500’ün üzerinde izlenmiş(3), 9 kişi tarafından beğenilmiş(4), 8 kişi tarafından beğenilmemiştir. Bu rakamlar yalnızca bir kopyayı kapsamaktadır; farklı video paylaşım ağlarına yüklenen (veya aynı video paylaşım ağına farklı kullanıcılar tarafından yüklenen) kopyalar da dikkate alındığında yeni medya ve özellikle İnternet’te dolaşıma giren bir içeriği ortadan kaldırmanın büyük ölçüde imkansız olduğu rahatlıkla anlaşılabilmektedir. Nefretin yalnızca söylemsel pratiklerde kalmayıp suça/katliama evrildiğinde bile, söz konusu içeriği beğenen 9 kişi üzerine düşünülmesi gereken temel noktalardan birini oluşturmaktadır. O zaman burada ve şimdi ayrımcılıkla mücadele edilmelidir. Türkiye’deki tüm yurttaşların da dünyadakilerin de “ötekileştirdikleri” ile daha fazla bir arada olmaya, tanımaya, kavramaya, anlamaya ve barış diline gereksinimi daha çok vardır. Bir de İnternet’in bireyleri özgürleştiren, toplumları demokratikleştiren, bir arada yaşama kültürünü çoğaltan olumlu kullanım pratiklerini çoğaltmaya, yaygınlaştırmaya…

“Bu noktada biz neler yapabiliriz?” diye soracak olursak,

• Kullanıcı sözleşmelerinde nefret söylemine karşı müdahil olma talebinin geliştirilmesi

• Yeni medya editörlerine yönelik nefret söylemine karşı farkındalık geliştirecek eğitimin verilmesi

• Yeni medya ortamında nefret söylemi izleme ve raporlama mekanizmalarının geliştirilmesi

• Yeni medya ortamlarını kullananlara bu konuda farkındalık kazandıran eğitimlerin verilmesi ve bu izlek içerisinde Eleştirel Yeni Medya Okur Yazarlığının geliştirilmesi Nefret söylemi içeren içeriklerin, grupların “şikayet et” mekanizması ile kaldırılmasını sağlamak

• Pozitif Örneklerin Yaratılması ve Teşviki

• Nitelikli İçerik Üretiminin Teşviki

• 1543 sayılı Siber Uzamda Irkçılık ve Yabancı Düşmanlığı Üzerine Tavsiye kararında (2001) “ırkçılığın bir kanaat olmadığını, suç olduğunu” izleyerek, oluşturulan Avrupa Siber Suç Sözleşmesi Ek Protokolü’nün imzalanması için kamuoyu baskısının oluşturulması

• Çevrim içi habercilik için etik ilkeler geliştirilmeli

 • Nefret söyleminin nedenleri ve koşulları anlaşılmalı

. Yeni medya ortamında dolaşıma sokulan nefret söyleminin gerçek yaşamdaki kökleri/kökenleri/kaynakları ve nedenleri siyasal, kültürel ve toplumsal politikalar temelinde araştırılmalı.

Rakel Dink’in de dediği gibi, “masum bir bebeği katile dönüştüren zihniyet” bu dünyada örülmekte, işlemektedir; siber uzam da onun ideolojik mücadele araçlarından birisidir. İşte bu nedenle, siber uzamda yayılan, popüler kültür gibi algılan ve öyle alımlanmaya başlayan nefret söylemine karşı birlikte burada ve şimdi/hep mücadele etmek gereklidir.


 1) Örneğin, “58 bulvar zeytinburnu” (http://www.facebook.com/zbbulvar?sk=wall) ve “Zeytinburnu MEHMETÇİKLERİ” (http://www.facebook.com/vatanseverle?sk=wall) isimli sayfalar.

2) Örneğin, Uluslar arası Hrant Dink Vakfı, Sosyal Değişim Derneği, İnsan Hakları Gündemi Derneği vb.

3) http://www.youtube.com/watch?v=JQeX3OPeRc4 (Erişim tarihi: 27 Temmuz 2011)

 4) Bu rakam yalnızca kayıtlı YouTube kullanıcılarını kapsamakta, kayıtlı olmayan kullanıcıların söz konusu videoyu, kullandıkları sosyal paylaşım ağları, vb. üzerinden paylaşıp paylaşmadıklarıyla ilgili veri içermemektedir.

22 Ağustos: Türkiye internetinin kara deliği…

Temmuz 26, 2011

Dr. Özgür Uçkan/ İstanbul Bilgi Üniversitesi İletişim Fakültesi

Biliyorsunuz: Bilgi Teknolojileri Kurumu (BTK), 22 Şubat’ta aldığı ve “güvenli internet” adı altında internet sansürünü, denetimini ve gözetimini genelleştirecek zorunlu merkezi filtre uygulamasını 22 Ağustos’ta yürürlüğe sokmayı planlıyor. Konuya yine bu köşede “Turkey Wide Web” başlıklı yazımda değinmiştim (S:17, Mayıs 2011). Bu uygulama, devlet eliyle hazırlanan ve şeffaf olmayan kara listelerle keyfi sansürü genelleştirecek. Buradaki önemli bir ayrıntı da, hepimizin zorunlu bir biçimde tek bir arayüzden geçmemiz ve bunun arkasında hepimizin kullanım tercihlerini fişleyecek merkezi bir denetim ve gözetim sisteminin çalışacak olması. Bu sistem, bir taraftan tüm internet kullanıcılarını fişleyebilecek; diğer taraftan DNS, Proxy gibi internet erişimi için vazgeçilmez teknolojileri engelleyebilecek. “Deep Packet Inspection” (DPI) adı verilen bu sistem, Mısır’ın ABD-İsrail şirketlerinin yardımlarıyla interneti kesmek için Suriye, Libya, Çin gibi ülkelerin muhaliflerini internette izleyip yakalamak için kullandığı teknoloji aynı zamanda. DPI’a karşı ağır mahremiyet ihlallerinden dolayı uluslararası ölçekte bir tepki oluşmuş durumda. Avrupa Parlamentosu bu konuda bir soruşturma açtı ve DPI’ın yasa dışı ilan edilmesi gündemde. BTK’nın bu kararı, bilindiği gibi ülkede yoğun tepki uyandırdı. 15 Mayıs’ta 60.000’i aşkın kişi yürüdü ve bu, internetin tarihine en kitlesel sokak eylemi olarak geçti. Bianet, kararın iptali için Danıştay’a başvurdu. Ulusal ve uluslararası medya, bu uygulamanın eleştirileriyle doldu taştı. Türk-İş ve DİSK’e bağlı sendikalar da bir basın duyurusu yayımlayarak gerek bu uygulamayı gerekse Türkiye’deki ağır internet sansürünü protesto etti. Tepkiler ve seçim atmosferinin de etkisiyle BTK, sivil toplum temsilcileriyle bir toplantı düzenledi. Toplantıdan, oy birliğiyle kararın acilen iptali önerisi çıktı; ama henüz yetkililerden bir ses duyamadık. Yani, şimdilik kararı uygulamaya niyetliler diye düşünebiliriz. BTK, bu kararı öncelikle çocuk ve aile konusundaki hassasiyetlerimizi istismar ederek savunmaya çalışıyor. Yönetmelik ilk bakışta “çocuk ve aileyi korumak” amacına yönelik görünüyor. Ama, belge incelendiğinde amaçlananın bundan çok daha fazlası olduğu görülüyor. Gerçi, devlet hepimize çocuk muamelesi yapmaya alıştığından, internet sansürünü yaygınlaştırmaya ve ona hukuksuz bir meşruiyet kazandırmaya yönelik bu çaba da “Devlet Baba”nın biz “çocuklarını” gerçeklikten koruma misyonu içerisinde değerlendirilebilir. (“‘Güvenli internet’, sansürlü internet midir?”, http://www.bthaber.com.tr/?p=11884). Bu tür baskıcı düzenlemelerin çocukları öne sürerek meşrulaştırılmaya çalışılması bildik bir yöntem. Aynı şeyi 2007’de 5651 sayılı internet sansür yasası çıkarılmadan düzenlenen ve bir anda Türkiye’yi çocuk pornosu cenneti ilan ediveren dezenformasyon kampanyasında da görmüştük. O dönemde tutuklanan çok sayıda kişi serbest bırakıldı; çünkü aslında ele geçirilen malzemenin çocuk pornografisi ile alakası yoktu. Çocuk pornosu ciddi bir suç ve ona rastlamak öyle pek de kolay değil. BTK ikinci savunma refleksini, Avrupa başta olmak üzere birçok demokratik ülkenin yıllardır filtre uyguladığı gerçeğine dayandırıyordu; ama önemli bir ayrıntıyı atlayarak: Bu ülkelerde filtreler devlet eliyle merkezi bir biçimde dayatılmıyor. Devlet, filtrelerin içeriğine karışmıyor. ISS’ler çeşitli akıllı filtreleri kullanıcılarına sunuyorlar ve bu filtre içerikleri sivil toplum kuruluşları tarafından da sıkı bir biçimde denetleniyor. Nitekim 8 Temmuz 2011’de Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’nın (AGİT) yayımladığı “İnternette ifade özgürlüğü” raporu bu konuya son noktayı koydu: Eğer 22 Ağustos’ta bu karar uygulanacak olursa, Türkiye AGİT bölgesindeki 56 devlet içerisinde, internette devlet eliyle merkezi ve zorunlu filtre uygulayan ilk ve tek ülke olacak (http://www.osce.org/fom/80723)! Türkiye’de devlet, BTK eliyle filtre içeriğini oluşturmakta ve ISS’lere beyaz ve kara listeler dayatmakta diretiyor. Bu uygulama sadece Çin, İran ve Suudi Arabistan gibi ülkelerde var. Gerek Birleşmiş Milletler’in 16 Mayıs 2011 tarihli “Düşünce ve ifade özgürlüğü hakkının korunması ve geliştirilmesi” kararı (http://www2.ohchr.org/english/bodies/hrcouncil/docs/17session/A.HRC.17.27_en.pdf) gerekse AGİT raporu, filtre uygulamalarının interneti sansürlemek için kullanılan yöntemlerden biri olduğunu ve dolayısıyla filtre içeriklerinin bağımsız sivil toplum örgütleri tarafından dikkatle izlenmesi gerektiğini, devlet eliyle filtre dayatmanın ise ağır sansür olduğunu açıkça belirtiyor. Fişleme, denetim ve gözetim de cabası… Umarım, BTK bu kararında diretmez ve demokratik tepkinin, uluslararası hukukun sesini dinler. Her durumda, artık Birleşmiş Milletler ve Avrupa Konseyi tarafından temel insan haklarından biri olarak tanımlanan internet erişim özgürlüğünü, 22 Ağustos kara deliğinden korumak, her yurttaşın demokratik görevidir.

http://www.gennaration.com.tr/yazarlar/22-agustos-turkiye-internetinin-kara-deligi/Erişim 26 Temmuz 2011


BTK 22 Şubat 2011 tarihli Kurul Kararı hakkında İnternet Kurulu Önerileri Değerlendirmesi

Temmuz 25, 2011

Alternatif Bilişim Derneği/25 Temmuz 2011

BTK Kurul Kararı ile 22 Ağustos’ta yürürlüğe girecek, devlet eliyle merkezi filtreleme sistemi hakkında İnternet Kurulu (İK) değerlendirme ve öneriler paketi yayınladı. Maalesef rapor, kamuoyunun beklentilerinin çok uzağında olmasının yanı sıra yanıltıcı bilgilerle dolu.

Kamuoyu öncelikle şunu bilmelidir ki, derneğimizin ve ilgili birçok STK’nın katılımıyla gerçekleşen İK toplantısında ortaya konulan hemen tüm fikirler göz ardı edilmiştir. Hepimizin ortak fikri devlet eliyle merkezi filtrenin kesinlikle kabul edilemeyeceği, yapılan düzenlemenin her açıdan problemli olduğu ve derhal geri çekilmesi gerektiğiydi. Fakat İK’nın önerisi düzenlemenin yeniden yazılması ve merkezi filtreleme sisteminin devam etmesi yönündedir. Bu kabul edilemezdir.

Önerilen standart ve yurtiçi paketin kaldırılması fakat aile ve çocuk paketinin tek bir seçenekte kullanıcılara sunulmasıdır. Fakat filtrelemenin bu profillerde de merkezi olması, beyaz ve kara listelere dayandırılması korunmaktadır.

Rapordaki maddi hatalar merkezi filtreyi desteklemek amaçlıdır

Değerlendirme bölümünde verilen örnekler ve çeşitli raporlardan yapılan alıntılar maddi hatalarla doludur. Ortaya çıkan metin “merkezi filtre sisteminin yaygın ve gerekli bir uygulama” olduğunu anlatmak kaygısı içerisindedir.

İK Raporunda diğer ülkelerdeki uygulamalar şu şekilde ifade edilmiştir: “İnternetin zararlı ya da yasal olmayan içeriklerinden korunmak için pek çok ülke ‘filtre’ uygulamaları geliştirmektedir. Aralarında Türkiye’nin de yer aldığı Avustralya, İtalya, İngiltere, Kore, Japonya, Almanya, İspanya, Kanada, Amerika, Meksika, Danimarka, Yeni Zelanda, İsveç ve Norveç gibi pek çok ülkenin internetin filtrelenmesi konusunda geliştirdikleri uygulamalar ve izledikleri yollar OECD Raporu kapsamında aşağıda ele alınmıştır.” Bu ifadelerin ilki yanlış, ikincisi yanıltıcıdır. Pek çok ülke “filtre” değil, başka yollar geliştirmektedir. Adı geçen ülkelerin hiçbirinde bizdeki “merkezi filtreleme” sistemi yoktur. Bazılarında yasal olarak, bazılarında gönüllü olarak erişim engellemesi yapılmaktadır. Raporda kaynak gösterilen OECD raporuna göre de, “merkezi filtreleme” sadece Türkiye’de zorunluluktur.

Verilen Almanya ve İtalya örneklerinde de filtreleme ve erişim engelleme birbirine karıştırılmakladır. Avustralya’daki uygulama ise gösterilen tepkiler sonucu askıya alınmıştır. Gözden geçirilmektedir. ABD’deki filtreleme ise ev kullanıcılarını kapsamamaktadır. Sadece okullara ve kütüphanelere filtre için fon verilmektedir. Yine “merkezi filtrelerin yaygın kullanıldığı” iddiası da geçersizdir. Mesela İK Raporunda İngiltere’de söz edilen programa sadece bir tane filtreleme yazılımı başvurmuştur. Altı çizilen, “Filtreleme İspanya’da Yasal Zorunluluk” ifadesi de doğru değildir. Zorunlu olan, sonraki satırlarda da belirtildiği gibi BİLİNÇLENDİRMEDİR, kullanım değil!

Rapor başından sonuna kadar başka ülkelerdeki uygulamaları maksatlı aktarmıştır. Amaç bizde uygulanması öngörülen sisteme destek aramaktır. Fakat yurtdışındaki uygulamalar ve bir çok rapor tam tersini söylemektedir.

Devlet eliyle merkezi filtre uygulamak sansürdür

Her türlü erişim engeli ve filtrelemeler bahsedilen OECD raporunda ve Türkiye’yi bağlayan bir çok raporda çocukları korumaya yeterli görülmemektedir. Merkezi olarak devlet eliyle uygulanması da SANSÜR olarak nitelendirilmektedir. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatının “İnternette İfade Özgürlüğü” başlıklı Temmuz 2011 raporunda da Türkiye AGİT bölgesindeki devlet eliyle filtre uygulayacak tek ülke olarak işaret edilmiş, AGİT’in de bu gelişmeden duyduğu kaygı belirtilmiştir. Keza aynı kaygı, ABD Dış İlişkiler Sekreterliği tarafından da açıklanmıştır.

AGİT devlet eliyle filtreyi önermemektedir. Gönüllü filtre uygulaması önermektedir. Ki bu tür yazılımlar halen Türkiye’de yazılım endüstrisinde mevcuttur. Böyle bir düzenlemeye bu anlamıyla ihtiyaç yoktur.

Çözüm eğitim ve bilinçlendirmededir

Çözüm eğitim ve bireyi güçlendirmekten geçmektedir. İnternetle barışık, risk algısından uzak, makro tekno-sosyal politikalara ihtiyacımız vardır. Sorun, teknik yasaklarla çözülemez. Eu Kids Online Projesi Kordinatörü Prof. Dr. Sonia Livingstone, Türkiye’de dijital becerilerin az olduğunu ifade etmektedir. Dijital okuryazarlığın her düzeyde çocuk, ebeveyn hatta öğretmenler düzeyinde geliştirilmesi gereklidir. Taslak öneride bu husus yerindedir ve acilen iyi niyetli bir öneri olmanın ötesine geçmelidir. Dijital okuryazarlığın her düzeyde çocuk, ebeveyn hatta öğretmenler düzeyinde geliştirilmesi gereklidir. Ancak, devlet eliyle filtre uygulaması hiç bir şekilde demokratik ve çoğulcu toplum/kültür yapısına hizmet vermez/veremez. Tam tersine tek boyutlu bir insan profili oluşturup, kamusal söylemi tektipleştirir.

İK önerileri arasında yer alan siyah ve beyaz liste uygulaması da toplumun, yurttaşların tektipleştirmesinden başka bir şeye hizmet etmez. Bu nedenle gönüllü aile filtresi uygulaması dışında zorunlu bir uygulama dayatılamaz.

İlgili tüm taraflar sürece etkin bir biçimde katılmalıdır

Yine öneriler arasında yer alan Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü’nün filtre konusunda tek düzenleyici aktör olması hem yetersiz, hem de konunun gerektirdiği yönetişim mantığına aykırıdır. Danışma kurulunda iletişim sosyoloğu ile yeni medya sosyoloğunun olmaması çok temel bir eksikliktir. Yine bu kurulun STK’larla sürekli iletişimde olacağı ve görüşlerini çalışma grubuna ileteceği şeklindeki iyi niyetli bir tavsiyenin ne kadar uygulanabilir olduğu, İK’nın bu raporuna yansımayan görüşlerimizden şimdiden açıktır.  Bu çok temel rapora bir çok STK’nın açıkça ortaklaştığı görüşlerin neredeyse hiçbirinin yansımamış oluşu neler yaşanacağı hakkında fikir vermektedir.

Sorun ve çözüm konusunda bizim de dahil olduğumuz bir çok STK ve uzman görüşlerini defalarca kamuoyu ile paylaşmıştır.

İnternet erişimi temel bir insan hakkıdır

İK Raporu vesilesiyle, İnternet kullanıcılarını bekleyen tehlikeye karşı kamuoyunu bir kez daha uyarmak istiyoruz.

İnternet artık tüm dünyada temel bir insan hakkı olarak tanınmaya başlanmıştır. Türkiye’de karar verici aktörleri, muhafazakar, korumacı kollamacı, risk algısı yüksek politikalardan uzak durmaya, sansür anlamına gelebilecek her türlü uygulamadan bir an önce vazgeçmeye çağırıyoruz. Konuyla ilgili tüm STK’ları tepkisiz kalmamaya, tüm internet kullanıcılarını ise verilecek tepkilere ortak olmaya davet ediyoruz.

Sınırsız, sansürsüz, özgür bir İnternet istiyoruz.


Türkiye, AGİT bölgesinde devlet eliyle zorunlu filtre uygulamaya kalkan ilk ve tek ülke

Temmuz 20, 2011

Özgür Uçkan

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT), 8 Temmuz 2010 tarihinde, “İnternette İfade Özgürlüğü: AGİT üyesi devletlerde internet ile ilgili ifade özgürlüğü, bilginin özgür akışı ve medya çoğulluğu hakkındaki yasal önlemler ve uygulamalara dair bir çalışma” başlıklı raporunu yayınladı (http://www.osce.org/fom/80735). AGİT Medya Özgürlüğü Temsilcisi Dunja Mijatoviç’in, raporun yazarı, internet hukuku ile ilgili konularda dünya çapında bir otorite sayılan, Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Prof.Dr. Yaman Akdeniz’le birlikte Viyana’da sunduğu rapor, tüm AGİT bölgesinde internet özgürlüğünü inceleyen en kapsamlı çalışma.
Raporda Türkiye ile ilgili de bir hayli malzeme olması, internet özgürlüğü konusundaki sabıkamız düşünüldüğünde normal. Nitekim rapor, “sites.google”, “last FM”, “wordpress”, “blogger” gibi popüler örneklerin yanı sıra erişime engellenen çok sayıda politik, muhalif internet sitesine de değinerek bu sabıkayı tescilliyor ve sorunun kaynağını, Avrupa Birliği başta olmak üzere uluslararası hukuk kurallarını çiğneyen 5651 sayılı internet sansür yasası ve fikri hak düzenlemelerinde görüyor.
Raporun en önemli çıktılarından biri, BTK’nın 22 Ağustos’ta uygulamaya koyacağı, “güvenli internet” adı altında “sansürlü internet”i genelleştirecek filtre uygulaması hakkında. Bu uygulamanın, Avrupa Konseyi’nin Nisan 2011 tarihli “İnternetin Evrenselliğini, Bütünlüğünü ve Açıklığını Korumak ve Geliştirmek” kararı ile bir internet sansürü olarak ilan edildiğini daha önce bu köşede yazmıştım. AGİT raporu çok daha açık ve seçik bir teşhiste bulunuyor. Filtre uygulamalarının interneti sansürlemek için kullanılan yöntemlerden biri olduğunu ve dolayısıyla filtre içeriklerinin bağımsız sivil toplum örgütleri tarafından dikkatle izlenmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Bizdeki internet kafeler ve kamusal erişim alanlarındaki zorunlu ve şeffaf olmayan filtre uygulamalarını da eleştirdikten sonra vurucu cümle geliyor: “Türkiye, 22 Ağustos’ta, 56 ülkeden oluşan AGİT bölgesinde devlet eliyle zorunlu filtre uygulayan ilk ve tek ülke olacak.”
Yani BTK’nın kendisini savunmak için ileri sürdüğü, “birçok ülke filtre uyguluyor” iddiası resmen çürütülmüş oluyor. Çünkü bu ülkeler filtreyi devlet eliyle hazırlayıp, merkezi biçimde ve zorunlu olarak herkese dayatmıyor. Yani Türkiye, 22 Ağustos’tan sonra resmen Çin, İran, Suudi Arabistan liginde yer alacak…

Kaynak: http://www.bthaber.com.tr/?p=14495 (Erişim: 18.07.2011, 18:00)

İnternete filtre ABD’yi kaygılandırdı

Temmuz 20, 2011

ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan Türkiye’deki internet kısıtlamalarına eleştiri geldi. 22 Ağustos’ta yürürlüğe girecek filtreye vurgu yapan Müsteşar Yardımcısı Daniel Baer, “Giderek daha fazla kaygılanıyoruz” dedi.

ABD Kongresi’ndeki Helsinki Komisyonu tarafından Temsilciler Meclisi çalışma binalarından Cannon’da, AGİT ülkelerindeki internet özgürlüğünün durumuyla ilgili oturum düzenlendi.

ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Demokrasi, İnsan Hakları ve İşgücünden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Daniel Baer, burada yaptığı konuşmada, Türkiye’de çoğunluğu hassas sosyal ve siyasal konular içeren 5 binden fazla internet sitesinin engellendiğini söyledi.

Daniel Baer, Bu yasaklamaların çoğunun internete ilişkin 2007 tarihli kanundan kaynaklandığını ve bunun, aralarında Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün de olduğu bazı yetkililer tarafından bile eleştirildiğini ifade etti.

Baer, ”Türk yetkililerin, muğlak kriterleri temel alarak, suç teşkil ettiğini belirlediği 138 kelimeyi içeren internet alan adlarına yeni bir yasak önerisini gündeme getirdiğini, hükümetin ayrıca, internet servis sağlayıcıları tarafından ülke çapında uygulanacak bir filtreleme sistemini 22 Ağustos’ta yürürlüğe sokmayı planladığını” kaydetti.

Bu önerilere hem Türkiye içinden hem de uluslararası arenadan eleştiriler geldiğini dile getiren Baer, Türkiye’deki internet özgürlüğü ve daha genel anlamda medya özgürlüğüyle ilgili ciddi endişelerin bulunduğunu, Türk hükümetine bu konudaki endişelerini dile getirmeye devam edeceklerini belirtti.

Müsteşar Yardımcısı Daniel Baer şunları söyledi:

”Bu kısıtlamaların çocukları internetteki zararlı içeriklerden korumak için tasarlandığını anlıyoruz. Ancak, istenmeyen içerikleri yok etmek için internetten kelimeleri yasaklamak başarı getirmez.

Büyük uluslararası internet şirketleri, Türkiye’de bu tür düzenlemeler altında faaliyet gösterme konusunda endişelerini dile getiriyor.

Eğer Türkiye, modern, refah ve barışçıl bir toplum yapısını güvenceye almak istiyorsa, insan haklarının bir parçası olan interneti kısıtlamaya devam edemez.”

Kaynak: ntvmsnbc.com Erişim: 19.07.2011, 21:40


Temmuz 18, 2011

Mutlu Binark,

                                         Baskent University  Faculty of  Communication, binark@baskent.edu.tr

In order to comprehend why the Internet is a political and social formation platform today in Turkey, one should remember that the fundamental instincts orienting the activities of Turkish right wing policies in culture industries are fed by discursive practices such as “preservation of national custom and traditions”, “appropriation of national culture” or “objection to the corruption of national values”. At this point, it should be noted that the discursive practices of the right wing targeting culture industries were gradually fleshed out with “Turkish-Islamic synthesis” after 1980 coup d’état and that the ideologists and culture industries’ instruments that were to popularize these discursive practices were supported by the State itself. It should also be mentioned that this synthesis has greatly evolved in today’s Turkey, cultural and social values deemed appropriate by the right wing policies for citizens are fed by the hegemonic values of Sunni Islam and all of the instruments of culture industry are successfully used as the tools to form/produce a society composed of “pious” people. The construction of “public recreation areas”  such as Wonderland in Ankara and Istanbul Aquarium in İstanbul where lower-middle class and lower class people can meet their needs for leisure time and entertainment; design of spaces producing popular memory such as Miniaturk which generates a historical theme related to Anatolian geography based on Sunni Islamic culture and Neo-Ottomanism narrative; re-discovery of Ramadan entertainments and Ramadan festivities organized through municipalities… Or referral to the Islamization of Constantinople in 1453 through the symbolic denomination of computerized curricula at primary schools as “The Conqueror” (in Turkish ‘Fatih’).  We should also state that capitalist production relations and system of exploitation lie behind this cultural and social design and constitute the paradigm of hegemonic political economy.  In such a situation, it was undoubtedly inevitable that the staff of Justice and Development Party (AKP), namely the practitioners of this conservative and pious rightist discourse for the past ten years, set out to regulate the Internet, one of the new media, as a space of combat and intervention for the implementation of hegemonic political-social-cultural and economic paradigm.  Having placed/positioned citizens within “submission” culture and declared that it has publicly obtained/received the fundamental rights of citizens, AKP government[1] censored the Internet under the name of “secure use”, which is in fact a new type of social and cultural intervention in culture industries. The hegemonic discourse of conservative-pious rightist policy, which has been concretized within AKP government in Turkey today, justifies the intervention in culture industries by triggering and feeding moral panic in public based on three fundamental fears. In fact, it can be said that these three fundamental fears are the fundamental obsessions of right wing policies:   fear of child pornography, fear of the corrosion of the unity and integrity of family under the hegemony of father, suppression and concern created based on the “single” authority’s  saying “it’s only me that know what is right”.

It is necessary to decode the hegemonic discourse of AKP government and of the bureaucrats implementing it within the State mechanism immediately in order to purify our social, cultural, political and economic life from any kind of exploitation and dominance and to democratize our lives. We should clearly show how empty these three obsessions, which are the tools to gain the consent of citizens, are and reveal that the fundamental problems are in fact the problems which are not questioned by this hegemonic discourse at all. What are the problems ignored and excluded from the public space of discussion?

  • Child abuse within families, incest;
  • Child prostitution[2];
  • Child laborer, being obliged to work without insurance as a child;
  • Child brides;
  • Violence against women within families/all types of violence;
  • Familial rape;
  • Marginalization of different sexual identities under the hegemony of heterosexist sexual regime[3] and stigmatization of different sexual identities as “perverse” or “illness” by the minister in charge of women and family[4];
  • Supervision of sexual life within the scope of moral policing;
  • Regular and constant violation of privacy by media;
  • Restrictions imposed by the Ministry of National Education and Presidency of Religious Affairs on sects other than Sunni Islam –primarily Alawism- and the efforts of the State to tame these sects;
  • Donation policies of the Turkish authorities which popularize and normalize submission/obedience culture and deprive and subject people psychologically and economically instead of finding solution ways to strengthen them economically-socially and politically so that they can fight against poverty;
  • Lack of independent media where different political-social- cultural points of views can be expressed[5];
  • Articulation of capital owners to hegemonic political-economic discourse in traditional and mainstream media or  support given by hegemonic political-economic discourse to media ownership;[6]
  • Non-unionization in traditional and mainstream media and undeclared work[7];
  • Security of citizens’ personal data ;
  • Gradual limitation of citizens’ freedom of opinion by hegemonic discourse[8];
  • Exploitation of natural resources such as water, soil, forests and their sales to capital groups against the public benefit .

In Turkey, all of these problems which are not expressed in hegemonic discursive practices and not allowed to be expressed in mainstream media channels can only be discussed in public space on the Internet, which is a new medium. However, different from what is thought, the Internet is not a space free from censorship.  The law numbered 5651 Regarding the regulation of publications made on Internet and the fighting against the crimes committed via these publications which was approved on 04.05.2007 and put into force after its publication in the Official Gazette dated 23.05.2007 sets ground for blocking Internet access based on the catalogue crimes listed in Article 8.  These bans are implemented via public prosecutors and Telecommunications Internet Board (TIB) that is informed by ihbar.web.

Censor imposed by the State through the decision of Information and Communication Technologies Board

So, what kind of a social and cultural intervention will be made by the bureaucrats implementing the hegemonic discourse in the Internet on 22 August 2011 “Procedures and Principles Draft on Secure Use of Internet” was prepared by the Directorate of Sectorial Competition and Consumer Rights of  Information and Communication Technologies Board in line with the provisions of Article 10 of the Regulation on Consumer Rights in Electronic Communication Sector which came into effect after being published in the Official Gazette dated 28.07.2010 and numbered 27655 as well as the Articles 4, 6 and 50 of the Law numbered 5809. This draft was approved on 22 February 2011 by the decision numbered 2011/DK-10/91 and published under the title of Board Resolutions of ICTB on 4 March 2011.This board resolution censors Internet access in Turkey[9] through Internet Service Providers (ISP), in other words limits “the right to access information”, which is accepted as a fundamental human right by the United Nations. The position determined by the conservative right wing policy for citizens and briefly explained above, is foreseen also for Internet use. One of the important philosophers of the Enlightenment, Immanuel Kant draws attention to the fact that the most important right and responsibility that the Enlightenment introduced is the individual’s capacity to use his/her own mind with his/her own free will.  It is necessary for an individual to be able to access information sources so that s/he can use his/her own mind with his/her free will. In this respect, what lies behind the conservative and censorial supervision on the Internet can clearly be seen: the will to position citizens only as “loyalists” and/or “subjects” who do nothing but obey.

What do “Procedures and Principles on Secure Use of Internet” introduce? All internet users in Turkey are somehow classified[10]; they are obliged to make a selection among family package, child package, domestic package or standard package. These packages limit Internet access under the guise of protecting users from harmful contents on the Internet. It is the Internet Service Providers (ISP) that limit Internet access in different ratios and at different levels based on the package chosen.  At this point, it should be stated that the conservative and right wing policy lying behind these principles and procedures does not regard its own citizens as individuals and thinks that only itself is capable of acting on behalf of them and that only it is the absolute and “single” authority and believes that “it’s only it that knows what is right”.  In this respect, the capable and omniscient subject is the ICTB and “the esteemed citizens” are those who agree to the bereavement of their freedom of Internet access and right of choice on the Internet “in their best interests”. In this sense, we should point out Ahmet İnsel’s article titled “Muktedir Oluşun İfadeleri” (literally translated ‘Expressions of Capableness’) (2011). In this article, İnsel evaluates the following statement of the Prime Minister R.T Erdoğan “…AK Party has formed a government, come to power. Many things that have been achieved so far are in fact the expressions of our being capable”.  It is obvious that authoritarian and suppressive practices of AKP government that result from its being capable of imposing itself on civilian life and use of fundamental human rights will gradually increase. As a matter of fact, one of the obsessions of conservative rightist policy is the saying that “it’s only me that know what is right” and suppressing its citizens and forcing them to obey based on the power of “being capable”.

Articles 14 and 15 of “Procedures and Principles on Secure Use of Internet authorize ICTB to implement filters. However, in the name of which citizen will ICTB put its black label on the Internet and on which website, social sharing group, dictionary or blog will this label be put? For which political-cultural and economic interest group will this labeling serve and whose political-cultural and economic representation will it make inaccessible and invisible? In fact, putting “black labels” online and decomposing and excluding certain phenomena is the extension of othering individuals based on their ethnicities, religious beliefs, sects, sexual identities, political views offline and regarding them as a source of threat against its existence.

The impact of three obsessions on the censor on the Internet

The hegemonic political power in Turkey triggers moral panic through the discursive practice concerning the protection of children and prevention of child pornography and supports this panic through the production of wrongful-missing and malicious media texts. As Stanley Cohen puts it, “moral panic” is the situation, people and groups that are qualified as a threat to social values and benefits and it is presented in a certain format and in a stereotyped way by mass communication tools” (cited from 1980:9, Bremmer 1997:2). Moral panic is in fact a type of social construction, because it reproduces and fosters the society’s existing fears and concerns.  Moral panic can also be defined as follows “Revealing a widespread social problem which is already existing but has remained silent by naming it and even personifying it through examples, putting this problem on the public agenda and experts’ proposing solutions for this problem”.  Moral panic draws people away from critical point of view. The child pornography concern produced and fed by the conservative rightist policy in the whole society, the concern regarding the loss of the unity and integrity of family under the hegemony of father and the fear of obeying the “capable” single authority that is presumed to

know the truth are the examples of such social construction. The conservative rightist hegemonic discourse which reproduces/multiplies these fears and concerns claims that children are harmed by child pornography that is accessible through certain websites, the unity and integrity of families are impaired because of obscene contents, moral values of children and young people are damaged by harmful contents such as online gambling and games, privacy is spoiled because of the use of certain social media such as Facebook. Such discursive practices are continuously presented on the agenda and the moral panic justifying the  necessity of “regulating” the Internet is thus constructed. This moral panic provides a basis on which the public consent can be gained for the censor to be imposed on the Internet.

At this point, we should mention the following: The manager of the project named EU Kids Online that was organized for 25 countries including Turkey, Professor Dr. Sonia Livingstone stated at the Antwerp Conference on 27 May 2010 that researches should be done about the online risks that children may encounter and such researches should be updated constantly. Livingstone warned the researchers against the moral panic that is triggered by especially public institutions and media about the risks children may face with on the Internet. According to Livingstone, the researchers should pay special attention to the following question: “Are online risks more dangerous than the risks in real life?” Besides, Livingstone says that families can be endowed with quality information about the use of Internet if they are informed about the risks and opportunities equally instead of being frightened through online risk stories.[11] Then, why does AKP government and its bureaucrats increasingly emphasize the risks instead of improving various Internet opportunities such as education-learning, content development and sharing, socialization, equal participation of citizens and career development? Why does AKP government and its bureaucrats pay attention positive experiences of Internet use bu children, young people etc. ?

In the text titled “Security Tips” which includes the proposals of the Safer Internet program  developed by the Internet Board, ICTB and TIB in Turkey in 2010 and 2011and supported by European Commission, the following answer is given to the parents who posed the question “What should I do until good filters are developed?” and are open to being influenced by moral panic:

“Filtering the Internet content can support parents and teachers in their giving education to children and young people in the media. Yet, this is not sufficient itself because it cannot intervene in children’s’ using online communication services. The educational supervision/support at school and home will contribute to the education of young people more than technological obstacles do and they will improve Internet and mobile online technologies as they use them.”[12]

Deconstruction of hegemonic discourse: What does “secure use of Internet” really mean?

“If families find filtering necessary, this should be done by the families themselves on their own computers. Those who are responsible for children at first hand are their parents. Total filtering by the State turns children into dependent individuals. Bans give birth to submission culture. However, parents can teach their children what is good and right; as children learn them, they construct their lives on the right values.” Umut Vakfı[13]

Citizens must ask certain questions that would deconstruct “Procedures and Principles on Secure Use of Internet” so that they can appropriate their right to Internet access, which is a human right. What can these questions be?

  • On the basis of which authority and competence does ICTB attempt to implement white and black filters?
  • Why is a uniform type of family and child profile envisaged?
  • To whose interests does a uniform type of family and uniform type of child profile serve?
  • Why is nation-wide mandatory filtering implemented to all households subscribers in Turkey by the State?
  • Why are the users in the standard profile digitally observed by the Internet Service Providers?
  • Why are the Internet Service Providers forced into Internet policing?
  • Why does ICTB want to know who uses which filter?
  • Why is an ICTB-directed Internet access designed for citizens in Turkey?
  • Why is the freedom of Internet access censored?
  • Child pornography is in fact child abuse and this problem can be solved by protecting offline victims -in daily life. Then, why don’t we discuss the real sources and solutions ways and why doesn’t the political will produce solutions for problems such as child abuse and child prostitution?
  • Who is trying to justify the censor imposed by the State and make it necessary and how?

Alternative Information Technologies Association gave an answer to ICTB in its article titled “We want Secure Use of Internet, too!” (9 May 2011) and demanded the secure use of Internet for all citizens. However, here secure use of Internet refers to an understanding which “protects the personal data, respects privacy, develops the awareness of users against racist and sexist hate speech, excessively violent and aggressive contents, commodification and reification of  the bodies of women-men and children, commercialization of data and users , database matching and hacking, digital surveillance and unqualified and misleading information”. Improvement of new media literacy, particularly Internet literacy, in other words pedagogic solutions lie behind this understanding.

Finally, we should reiterate citizens are passivized by protectionist and preservationist right wing policies through Internet filters foreseen in Articles 14 and 15 of  “Procedures and Principles on Secure Use of Internet” and they are invited to “single truth, single color, single discourse, single Internet”, and common sense. In accordance with Article 1 of Universal Declaration of Human Rights every person has two fundamental features resulting from “being human”: they are endowed with reason and conscience. Therefore, citizens who use their minds with their free will should oppose to the “Procedures and Principles on Secure Use of Internet” that bereave their freedom of mind and will, deconstruct/decode the hegemonic discourse of hegemonic rightist policy and appropriate their right to Internet access, which is a human right.  As mentioned by the Alternative Information Technologies Association “Citizens are entitled to the right to form their own opinions about a certain subject with their free will and to access information, documents, opinions and ideas so that they can reason. As it can be seen, this right is an integral part of freedom of expression.” (9 May 2011).

As it can be seen above, the regulation on the Internet that will be enforced on 22 August 2011 in Turkey is a clearly political decision and a practice of the social design of conservative rightist policy; it is the bereavement/seizure of citizens’ freedom of personal development, expression and access to information by the “capable” power that constantly says “it is only me who know what is right”.


Binark, M. (2011) “Neye ve Kime Karşı Filtre?” http://www.yenimedyaduzeni.com/neye-ve-kime-karsi-filtre/access date 12 July 2011.

Bremmer, M.A. (1997) Youth and Youth Crime: A Moral Panic-Content Analysis of Four Ontorio Newspapers. The Faculty of Graduate Studies of the University of Guelph, MA thesis.

Cohen, S. (1980) Folk Devils and Moral Panics. Oxford: Martin Robertson.

Çam, Ş. (2003) “Çocuk Pornografisi Tartışmalarına İlişkin Sorular”, İletişim Araştırmaları 1(2): 55-86.


https://yenimedya.wordpress.com/2011/05/19/turkiye%e2%80%99de-internet%e2%80%99i-sansur-etme-mekanizmasi-ve-arkasinda-yatan-zihin-oruntusu-kamuoyunu-yaniltici-kose-yazilari-ve-haberlerine-yanit/access date 12 Temmuz 2011.

İnsel, A. (2011) “Muktedir Oluşun İfadeleri”, Birikim, S.267, 11-14.

Kline, S. (2005) “Is it Time to Rethink Media Panics?”, 78-98. Studies in Modern Chilhood: Society, Agency, Culture. Der. Jens Qvortrup, New York: Palgrave MacMillan.


*This article will be published by KaosGl in Fall 2011.

[1] See: Prime Minister’s speech dated 12 June 2011 and titled “Hesaplaşma Değil, Helalleşme Günüdür”. http://www.akparti.org.tr/site/haberler/hesaplasma-degil-helallesme -gunudur/8517.

[2] For example, child prostitution is a problem which feeds also child pornography. Interpol Working Group draws attention to the fact that child pornography is sexual exploitation and abuse of children and proposes finding children who have become victims as a technique to fight against this problem (Çam, 2003:59).

[3] The most striking example of the marginalization of different sexual identities by the hegemonic discourse can be observed in the Vice Prime Minister Bülent Arıç’s stigmatization of citizens protesting against the Internet filters that will be enforced on 22 August 2011 in İstanbul and Ankara on 15 May 2011. Arınç comments on the public expression/civilian action of citizens as follows: “15-20 people held a public demonstration. They carried devises on which it is written “Don’t interfere with my porno”. I should not be on the side of these strange people who say “Don’t interfere with my porno” and draw the picture of middle finger, excuse me, on their devises. They will do it; they will carry something called “gl kaos”. Don’t make me speak more openly. There will also be such people in the society. They will have such views. Yet, this is not the view of 72 million people”. At this point, we should pay attention to the fact that homosexual individuals are stigmatized in Bülent Arınç’s discourse which also calls for moral panic producing the threat of pornography. See: http://www.bianet.org/bianet/ifade-ozgurlugu/130375-arinc-15-20-pornocu-gl-kaos-diye-bir-seyler-tasidi, access date 12 July 2011.

[4]  Homophobia and transphobia fed by heterosexist sexual regime are not pertaining to the discursive practice of the Minister in charge of women- Selma Aliye Kavaf. This is an underlying feature of conservative right wing policy in Turkey, heterosexist sexual regime.

[5] For example, for the decision to withdraw and stop the publication of the newspaper, Azadiya Welat for 15 days see:  http://www.bianet.org/bianet/ifade-ozgurlugu/130746-tgc-azadiya-welatin-kapatilmasini-kinadi, access date  12 July 2011.

[6] That Can Dündar and Banu Güven discontinued their newscast before the general elections held on 12 June 2011 and the program called Basın Odası (literally translated Press Room) in which Nuray Mert, stigmatized by Prime Minister R.T. Erdoğan after the elections, was banned on NTV, the news channel of Doğuş Group, constituted a concrete and recent example of how the capital groups are articulated to hegemonic political will .

[7] See: the research titled TESEV (2011) Türkiye’de Medyanın Ekonomi Politiği: Sektör Analizi. (literally translated Political Economy of Media in Turkey: Sectorial Analysis).

[8] To cite examples from the recent history: The Governor of Sivas, Ali Kolat banned the commemoration of 33 intellectual people massacred at Madımak Hotel in Sivas on 2 July 1993 (http://www.bianet.org/bianet/ifade-ozgurlugu/131284-madimak-anmasina-sorusturma, access date 12 July 2011); Berna Yılmaz and Ferhat Tüzer, two university students were arrested and charged with 15 years of imprisonment because they unfurled a banner on which it was written “We want free education” during the speech of Prime Minister R. T. Erdoğan in Roman Workshop in Abdi İpekçi Sports Hall on 14 March 2010. Although the prosecutor decided that Berna Yılmaz and Ferhat Tüzer enjoyed their constitutional rights and mentioned that in accordance with Articles 24,25 and 33 of the Constitution and European Convention of Human Rights, holding meetings and demonstrations and participating in protests are constitutional rights and these two people used these rights and therefore they cannot be charged for this and they should be acquitted and released, the judges of the court concerned decided on the continuation of their detention. This is also another example of the limitation of the freedom (See: http://www.bianet.org/bianet/ifade-ozgurlugu/130205-pankart-acmaktan-en-az-20-ay-hapis-yatacaklar, access date 12 July 2011). Moreover, it is possible to give more examples like this.

[9] In its general session on 4 June 2011, the United Nations approved the Human Rights Council’s report on “The Improvement and Protection of the Freedom of Opinion and Expression”. The Council of Europe’s decision titled “Protecting and Improving the Universality, Integrity and Openness of the Internet” added Internet access to the European Convention of Human Rights. This decision was approved at the conference of Council of Europe held in Strasbourg on 18-19 April 2011 (https://yenimedya.wordpress.com/2011/06/09/internet%E2%80%99in-evrenselligini-butunlugunu-ve acikligini-korumak-ve-gelistirmek/).

[10] It should be noted that this classification constitutes a discriminatory database in citizens’ use of the Internet.

[11]Besides, technological prevention, in other words filtering is not mentioned among the below mentioned tips proposed in the document titled “Let’s work together for safer internet” that is published for parents within the framework of EU Kids Online project:

  • “Talk with your children; ask them to show you what they are doing on the Internet. The basic element for security is communication.
  • Follow the latest news about Internet security on the following link: http://www.guvenliweb.org.tr
  • Many dangers on the Internet are related to attitude and manners not technology. The best guide in your online and offline world is your life experience.”

[13] www.umut.org.tr, access date 25.05.2011.


Temmuz 9, 2011

AGIT internet sansürleriyle ilgili çok önemli bir rapor yayınladı.
Rapor şu adresten indirilebilir:

Internet blocking practices a concern, access is a human right, says OSCE media freedom representative at launch of OSCE-wide study

Temmuz 9, 2011

The Internet should remain free and access should be considered a human right, said the OSCE Representative on Freedom of the Media Dunja Mijatović at the presentation of a report on regulations affecting new media in the OSCE region today.

The study, commissioned by the office of the Representative and authored by Yaman Akdeniz, a professor at Istanbul Bilgi University, measures the level of Internet content regulation in the OSCE area and assesses national laws in light of OSCE commitments and international standards of free expression and access to information.

The Study on legal provisions and practices related to freedom of expression, the free flow of information and media pluralism on the Internet is the first ever OSCE-wide review of laws regulating the Internet. Mijatović said the rapid development of Internet technologies and growth in user numbers were factors that inspired the report, which offers recommendations on how to keep the Internet open.

‘We will use the study as an advocacy tool to promote speech-friendly Internet regulation in the OSCE participating States,’ Mijatović said. ‘Some governments already recognize access to the Internet as a human right. This trend should be supported as a crucial element of media freedom in the 21st century.’

The study found that some participating States had problems submitting information for the study because legal provisions or relevant statistics were not easily retrievable. It also emphasizes that this lack of clarity makes it difficult for users to understand Internet regulation regimes.

Akdeniz expressed concern about the level of blocking practices encountered in the OSCE region. ‘Restrictions to freedom of expression must comply with international norms. No compliance could lead to censorship,’ he said.

The Representative highlighted other key trends revealed in the survey. ‘Legislation in many countries does not recognize that freedom of expression and freedom of the media equally apply to Internet as a modern means of exercising these rights and in some of our states, ‘extremism’, terrorist propaganda, harmful content and hate speech are vaguely defined and may be widely interpreted to ban speech types that Internet users may not deem illegal,’ Mijatović said.

The study argues that filtering and blocking measures are in most cases incompatible with freedom of expression and the free flow of information, both of which are basic OSCE commitments.

It is also a concern that several countries allow for complete suspension of Internet services at times of war, in a state of emergency and in response to other security threats, added Mijatović.

http://privacy.cyber-rights.org.tr/Erişim: 9.7.2011

%d blogcu bunu beğendi: